Ο Γενικός Γραμματέας των ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει στο μυαλό του συγκεκριμένες κινήσεις για το αμέσως επόμενο διάστημα, ανέφερε, την Τρίτη, ο διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαος Μενελάου, σε συζήτηση στο πλαίσιο του Cyprus Forum, στη Λευκωσία.
Είπε ακόμη ότι είναι αναγκαίο να συνεχιστεί η προσπάθεια διότι η εγκατάλειψη της δεν θα είναι λύση, ενώ τα πράγματα θα γίνονται διαρκώς χειρότερα, λόγω της ήδη πολύ βεβαρημένης κατάστασης σε σχέση με το Κυπριακό.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Εκτελεστικό Πρόεδρο του Cyprus Forum, Νικόλα Κυριακίδη, σχετικά με το Κυπριακό, ο κ. Μενελάου σημείωσε ότι, από τις συναντήσεις και τις συζητήσεις που είχαν στην Νέα Υόρκη προκύπτει ότι ο Γενικός Γραμματέας «δεν θα εγκαταλείψει την προσπάθεια, θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο».
«Έχει στο μυαλό του συγκεκριμένες κινήσεις για το αμέσως επόμενο διάστημα και θα δούμε κατά πόσον θα μπορέσει να καταστεί εφικτό να γίνει κάτι που να βάζει τα πράγματα στις ράγες και να διασφαλίζει ότι θα διαφυλάξουμε αυτό που ονομάζομαι κεκτημένο των συνομιλίων», ανέφερε.
Σημειώνοντας ότι «είναι γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα είμαστε αντιμέτωποι με ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο καθυστερήσεων» από την άλλη πλευρά, δήλωσε ότι «η προσπάθεια συνεχίζεται».
Ο κ. Μενελάου ανέφερε ότι αναμενόταν με την αλλαγή στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας ότι το σκηνικό με το οποίο ήμασταν αντιμέτωποι, θα ήταν διαφορετικό. «Κάτι το οποίο δεν έχει επιβεβαιωθεί, τουλάχιστον μέχρι τώρα στην πράξη, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν κάποια μικρά βήματα, μιας μετατόπιση, την οποία εμείς είχαμε αναγνωρίσει από την αρχή, και την οποία, επίσης, είχαμε εργαστεί για να διευκολύνουμε», πρόσθεσε. Ανέφερε ότι το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό τέτοιο βήμ, είναι η αναφορά, η οποία έγινε μετά τη συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών τον περασμένο Δεκέμβριο, στην κοινή ανακοίνωσή τους, στην πολιτική ισότητα.
Ανέφερε ότι αυτό ήταν «σημαντικό», διότι σηματοδοτούσε την μετατόπιση από την προηγούμενη συζήτηση με την απαίτηση περί κυριαρχικής ισότητας, σε μια κατεύθυνση σταδιακής, «αργής, μη ολοκληρωμένης μεν αλλά σημαντικής επανόδου, στο ομοσπονδιακό πλαίσιο. Αυτό το πράγμα, όμως, μέχρι τώρα, δεν έχει λάβει ολοκληρωμένη μορφή».
Την ίδια στιγμή κ. Μενελάου επεσήμανε πως πλευράς της Τουρκίας συνεχίζουν οι θέσεις να είναι εκείνες οι οποίες ήταν προηγουμένως δηλαδή, για λύση δύο κρατών.
«Λόγω αυτών των καθυστερήσεων δεν ήταν εφικτό, στο βαθμό που θα θέλαμε να μπορέσουμε να έχουμε κάνει τα βήματα τα οποία θα έδιναν σε αυτήν την προσπάθεια έναν πιο επιταχυμένο ρυθμό», είπε ο κ. Μενελάου, σημειώνοντας ότι η ε/κ πλευρά πήγε στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη για το Κυπριακό με στόχο να προκύψει ένα επόμενο βήμα, το οποίο να διευκολύνει όλη αυτή την προσπάθεια, η οποία διεξάγεται. «Δεν κατέστη δυνατό, δυστυχώς διότι δεν υπήρξε ανταπόκριση από την άλλη πλευρά στις προσπάθειες που έγιναν μέχρι και την τελευταία στιγμή, πριν την αναχώρηση μας από την Νέα Υόρκη, για να πραγματοποιηθεί κάποια τριμερής», πρόσθεσε.
Σημείωσε ότι δεν είναι προτεραιότητα της ε/κ πλευράς το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών και ότι δεν θα εξυπηρετήσει κάτι αυτό. Είπε επίσης ότι είναι φυσιολογικό ότι δεν περιμένει κανένας από την άλλη πλευρά να πει ότι τα πράγματα δεν προχωρούν λόγω δικής της αιτιότητας. «Εξού και από την τ/κ πλευρά η ευθύνη για τη μη εξέλιξη των πραγμάτων αποδίδεται σε εμάς», είπε σημειώνοντας ότι πέραν από το τι λέει η κάθε πλευρά, τα γεγονότα «είναι αδιάσειστα».
Ο κ. Μενελάου επεσήμανε ότι είναι αναγκαίο να συνεχιστεί η προσπάθεια «ακριβώς διότι η εγκατάλειψη της δεν θα είναι λύση, δεν θα είναι απλώς μια κατάσταση στην οποία τα πράγματα θα μείνουν στάσιμα, θα είναι μια κατάσταση στην οποία τα πράγματα θα γίνονται διαρκώς χειρότερα λόγω της ήδη πολύ βεβαρημένης κατάστασης σε σχέση με το Κυπριακό», αλλά και λαμβάνοντας υπόψη την γενικότερη αστάθεια, αβεβαιότητα η οποία επικρατεί και στο περιφερειακό πλαίσιο.
Σε ερώτηση αν συμμερίζεται η άλλη πλευρά την επιθυμία να συνεχίσει, ο κ. Μενελάου είπε πως «με βάση αυτά που λέει ναι, αλλά υπάρχει μια αναντιστοιχία με αυτά που πράττει», τα οποία αντανακλούν την γραμμή της Αγκύρας, όπως σημείωσε.
Επεσήμανε ότι η ε/κ πλευρά δεν μιλά για αδιέξοδο και ότι αντιμετωπίζει μια κατάσταση παρεμπόδισης για να αποκτήσει αυτή η προσπάθεια έναν πιο επιταχυμένο ρυθμό.
Κάνοντας αναφορά στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και στην ουσία, ο κ. Μενελάου είπε ότι όσον αφορά στην ουσία η καταγραφή των συγκλίσεων έχει προχωρήσει.
Αναφερόμενος στη δήλωση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ των ΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ότι το έγγραφο με την καταγραφή των συγκλίσεων θα είναι στη διάθεση των εμπλεκομένων με την έναρξη διαδικασίας των συνομιλιών, ο κ. Μενελάου είπε πως «εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να δοθεί από τώρα, προκειμένου να επιταχυνθούν και τα επόμενα βήματα και να φτάσουμε στο σημείο στο οποίο να γίνει η επανέναρξη διαδικασίας συνομιλιών».
Σημείωσε ότι η αναφορά της καταγραφής όμως είναι «ένα πάρα πολύ σημαντικό βήμα» διότι είναι ένα βήμα προς την κατεύθυνση της διαφύλαξης αυτού που ονομάζονται το κεκτημένο των συνομιλιών.
Όσον αφορά στην μεθοδολογία, υπενθύμισε ότι με την ανάδειξη του στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας, ο κ. Έρχιουρμαν πρόταξε τέσσερις εισηγήσεις/προϋποθέσεις: την επαναβεβαίωση των συγκλίσεων, την επαναβεβαίωση της πολιτικής ισότητας, έναν χρονικό προγραμματισμό για τα επόμενα βήματα «και αυτά τα οποία έχουν ονομάσει ως προσυμφωνημένες συνέπειες», διασφάλιση ό,τι σε περίπτωση αποτυχίας τα πράγματα δεν θα παραμείνουν τα ίδια. «Εμείς θεωρούμε ότι τα τρία από τα τέσσερα έχουν αντιμετωπιστεί, τα δύο μέσω της καταγραφής των συγκλίσεων, για την οποία, παραδόξως, και πάλι τα εμπόδια για να μπορέσει να προχωρήσει η υποβολή τους και να επιταχυνθούν έτσι τα βήματα προς την επανέναρξη των συνομιλιών εκπορεύονται από την Άγκυρα».
Ο κ. Μενελάου σημείωσε ότι είναι «πολύ παράδοξο να ζητάω από τη μια επαναβεβαίωση των συγκλίσεων, επαναβεβαίωση της πολιτικής ισότητας και όταν αυτά τα πράγματα προχωρούν και είναι έτοιμα για να δοθούν σε όλους τους εμπλεκόμενους να θεωρεί ότι δεν είναι η στιγμή κατάλληλη και οι συνθήκες ώριμες για να γίνει αυτό το πράγμα».
Επανέλαβε ότι δεν είναι σκοπός, «ούτε προτεραιότητα μας αυτή τη στιγμή το παιχνίδι επιμερισμού ευθυνών, ούτε θα μας αποφέρει κάτι” και πως “ούτε αποτελεί λύση στο θέμα να φαινόμαστε εμείς οι καλοί και οι άλλοι οι κακοί”.
“Εμείς θέλουμε να βρεθεί μία διέξοδος, να προχωρήσουν τα πράγματα», πρόσθεσε. Σημείωσε ότι στο θέμα του χρονικού προγραμματισμού, εφόσον συγκληθεί διευρυμένη συνάντηση, θα γίνουν τα επόμενα βήματα και τα πράγματα θα μπουν σε μια ροή «με ένα, θεωρούμε, πολύ σύντομο χρονικό ορίζοντα κατάληξης, εφόσον διαφυλαχτούν οι συγκλίσεις και επικεντρωθούμε σε εκείνα τα οποία απομένουν».
Σχετικά με το θέμα των προσυμφωνημένων συνεπειών, «εμείς θεωρούμε ότι και πάλι μπορεί να υπάρξει διέξοδος, μέσω της υλοποίησης βημάτων τα οποία να υποβοηθούν, να δίνουν κίνητρο για την επίτευξη λύσης, να μην αποτελούν ελκυστικούς παράγοντες επιβράβευσης της αποτυχίας», πρόσθεσε.
Στα ΜΟΕ, είπε, έχουν γίνει «πάρα πολλά» αλλά θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα. Ανέφερε ότι τους τελευταίους 12 μήνες οι τεχνικές επιτροπές έχουν συναντηθεί 119 φορές και έχουν υλοποιήσει το τελευταίο διάστημα 39 έργα. Έχουν υλοποιηθεί τα περισσότερα από εκείνα τα οποία αποφασίστηκαν στις διευρυμένες συναντήσεις του 2025 και άλλα βρίσκονται σε πορεία υλοποίησης, ενώ για εκείνα για τα οποία παρουσιάζεται δυστοκία υπάρχουν διέξοδοι, είπε.
Σε ερώτηση του κ. Κυριακίδη κατά πόσον συζητήσεις και ζητήματα σε πολιτικό επίπεδο κάνουν κακό στο Κυπριακό, ο κ. Μενελάου είπε ότι στο πολιτικό επίπεδο τα πράγματα δεν είναι τόσο αρνητικά όσο μπορεί να φαίνονται. Είπε ότι στο επίπεδο των ηγετών έχουν γίνει τους τελευταίους 11 μήνες, 11 συναντήσεις. Σημείωσε ότι σε αυτές προσφέρθηκε η δυνατότητα να γίνει πολύ ουσιαστική συζήτηση.
«Γίνεται ουσιαστική συζήτηση πάνω στα θέματα τα οποία αφορούν την ουσία του Κυπριακού, την πολιτική ουσία του Κυπριακού αλλά και πάνω στα τεχνικά θέματα», πρόσθεσε.
Αυτό δεν είναι το πρόβλημα είπε. Το πρόβλημα, είπε, είναι ότι στο πλαίσιο του γενικότερου σκηνικού αυτή τη στιγμή, η τακτική προσέγγιση, η οποία φαίνεται να προέρχεται από εκείνον ο οποίος έχει τον καθοριστικό λόγο στην άλλη πλευρά, η Τουρκία, είναι μια τακτική τουλάχιστον επιβράδυνσης και παρεμπόδισης της προσπάθειας να αποκτήσουν τα πράγματα έναν πιο επιταχυμένο ρυθμό.
