Η θάλασσα για την Κύπρο αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς μας, της οικονομίας μας και του μέλλοντος μας, ανέφερε τη Δευτέρα ο Υφυπουργός Ερευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Δρ. Νικόδημος Δαμιανού.
Σε χαιρετισμό του στο συνέδριο με τίτλο «Από την Επιστήμη των θαλασσών στη χάραξη πολιτικής και από την έρευνα και ανάπτυξη για τους ωκεανούς στην αγορά» που πραγματοποιείται στην Αγία Νάπα, ο Υφυπουργός ανέφερε πως «για εμάς στη Μεσόγειο, αυτές οι προκλήσεις είναι ιδιαίτερα επείγουσες και ορατές. Η περιοχή μας αναγνωρίζεται ως «επίκεντρο» της κλιματικής αλλαγής, καθώς θερμαίνεται σημαντικά ταχύτερα από πολλά άλλα μέρη του πλανήτη» είπε.
Πρόσθεσε πως «οι συνέπειες επηρεάζουν ήδη τις κοινωνίες και τις οικονομίες μας, με πιο συχνά θαλάσσια κύματα καύσωνα, διάβρωση των ακτών, υδατική πίεση και υποβάθμιση των ευαίσθητων θαλάσσιων οικοσυστημάτων να απειλούν τις κοινότητές μας και τα μέσα διαβίωσής μας σε ολόκληρη την περιοχή».
Οι προκλήσεις αυτές, συνέχισε «δεν είναι μόνο περιβαλλοντικές· είναι οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί επείγουσα δράση, συνεργασία και μακροπρόθεσμη προοπτική. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταρτίσει ένα τολμηρό και φιλόδοξο πρόγραμμα, με στόχο την προστασία και την αποκατάσταση των ωκεανών μας, προωθώντας παράλληλα μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ‘γαλάζια’ οικονομία» είπε και αναφέρθηκε στο «Σύμφωνο της ΕΕ για τους Ωκεανούς» που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025.
Εξίσου θεμελιώδης, σημείωσε «είναι και η επικείμενη Στρατηγική για την Έρευνα και την Καινοτομία στον τομέα των Ωκεανών. Οι πρωτοβουλίες αυτές αντανακλούν τη σαφή αντίληψη ότι η ευημερία και η ανθεκτικότητα της Ευρώπης συνδέονται στενά με την υγεία των ωκεανών, αναγνωρίζοντας παράλληλα τον κεντρικό ρόλο της έρευνας και της καινοτομίας στην επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων βιωσιμότητας».
Όπως εξήγησε «στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» παραμένει βασικό εργαλείο για τη μετατροπή των φιλοδοξιών σε δράση, παρέχοντας ουσιαστική χρηματοδότηση μέσω μηχανισμών όπως η αποστολή της ΕΕ «Αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων μας» και η εταιρική σχέση «Βιώσιμη γαλάζια οικονομία», στις οποίες η Κύπρος συμμετέχει ενεργά».
Το νέο πρόγραμμα-πλαίσιο ανέφερε «το οποίο βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση υπό την κυπριακή Προεδρία, αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη στήριξη των ευρωπαϊκών πολιτικών για τους ωκεανούς, μέσω της ανάπτυξης τεχνολογιών και υποδομών παρατήρησης των ωκεανών νέας γενιάς. Πρόκειται για θεμελιώδη εργαλεία για την προστασία και την αποκατάσταση της υγείας των ωκεανών, την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, καθώς και την προώθηση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας της γαλάζιας οικονομίας».
Ο Δρ. Δαμιανού αναφέρθηκε και στην Κύπρο και είπε ότι «ως νησιωτικό κράτος στο σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, η Κύπρος γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι το μέλλον των κοινωνιών μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το μέλλον των θαλασσών μας. Αυτή η αντίληψη υπήρξε καθοριστική για τον καθορισμό των γενικών προτεραιοτήτων μας στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Για την Κύπρο, συνέχισε «αυτές οι προτεραιότητες ενισχύονται από συμπληρωματικές εθνικές στρατηγικές και δράσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση τόσο της γαλάζιας οικονομίας όσο και του ευρύτερου οικοσυστήματος καινοτομίας μας. Στον τομέα των ωκεανών και της γαλάζιας οικονομίας, πρωτοβουλίες όπως το Εθνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο, το οποίο εκπονήθηκε στο πλαίσιο διασυνοριακής συνεργασίας, και η Πρωτοβουλία για την Κλιματική Αλλαγή στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, καταδεικνύουν τη δέσμευσή μας να μετατρέψουμε τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες σε συγκεκριμένες περιφερειακές δράσεις» σημείωσε.
Αυτή η περιφερειακή διάσταση, ανέφερε ο Υφυπουργός «ενισχύεται περαιτέρω μέσω της ενεργού συμμετοχής της Κύπρου στο PRIMA, τη Σύμπραξη για την Έρευνα και την Καινοτομία στη Μεσόγειο, η οποία υποστηρίζει κοινά ερευνητικά και καινοτόμα έργα που αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις στα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα, καθώς και στην ανθεκτικότητα των υδάτινων πόρων και του κλίματος σε ολόκληρη τη Μεσόγειο».
Σημείωσε ακόμα ότι «μέσω των προγραμμάτων χρηματοδότησης του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας, η Κύπρος υποστηρίζει την έρευνα που σχετίζεται με τους ωκεανούς και τη θάλασσα σε τομείς όπως τα θαλάσσια οικοσυστήματα, η καινοτομία στην «γαλάζια» οικονομία, η υδατοκαλλιέργεια, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός».
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε «το CMMI προωθεί την καινοτομία στον τομέα της βιώσιμης ναυτιλίας, μέσω του σχεδιασμού ενεργειακά αποδοτικών πλοίων, των τεχνολογιών θαλάσσιας παρατήρησης και των λύσεων για τη γαλάζια οικονομία, συμβάλλοντας στη μετάβαση προς έναν πιο πράσινο και ανταγωνιστικό ναυτιλιακό τομέα».
Για την Ευρώπη, και ειδικά για την Κύπρο, είπε ο Δρ. Δαμιανού «η θάλασσα δεν αποτελεί ένα μακρινό ζήτημα, αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς μας, της οικονομίας μας και του μέλλοντος μας. Σχεδόν το 60% των Κυπρίων και περίπου το 40% των Ευρωπαίων ζουν κοντά σε παράκτιες περιοχές, γεγονός που καθιστά τις ανθεκτικές και βιώσιμες παράκτιες κοινότητες απαραίτητες για τη συλλογική μας ευημερία» είπε και πρόσθεσε πως «ο ωκεανός μας ενώνει αλλά μας προτρέπει επίσης να δράσουμε από κοινού, με αποφασιστικότητα και συλλογικά».
Σημείωσε ακόμα ότι «ως κόμβος επιστημονικής συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσεων, η Κύπρος δεσμεύεται να συνεργαστεί με τους εταίρους μας στην ΕΕ, στη περιοχή αλλά και στον Κόλπο για την επίτευξη αυτών των στόχων. Πιστεύουμε σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση ανοιχτή στον κόσμο, που δημιουργεί εταιρικές σχέσεις εκεί όπου έχουν τη μεγαλύτερη σημασία» είπε προσθέτοντας πως «η δράση για τους ωκεανούς έχει μεγάλη σημασία, ειδικά για την περιοχή μας».
