Σε ζητήματα που αφορούν υποθέσεις εκμίσθωσης κρατικής δασικής γης επικεντρώθηκε την Πέμπτη η συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου, με θέμα την Έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το Τμήμα Δασών για το έτος 2023.
Στη σύντομη εισαγωγή του, ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, είπε ότι πρόκειται για ειδική έκθεση κανονιστικού ελέγχου, στην οποία ελέγχθηκαν η συμμόρφωση με παλαιότερες συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας του 2017 συν κάποιες άλλες καταγγελίες, προσθέτοντας ότι δόθηκε έμφαση στην εκμίσθωση κρατικής δασικής γης.
Περνώντας στην παρουσίαση των σημαντικότερων ευρημάτων της έκθεσης, ο Διευθυντής Ελέχου της ΕΥ, Άκης Κίκας, αναφέρθηκε αρχικά σε αίτηση του 2014 για δημιουργία στο Φοινί πάρκου περιπέτειας με εκμίσθωση έκτασης 20 χιλ. τ.μ., προσθέτοντας ότι εν τέλει η αίτηση που υποβλήθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο αφορούσε έκταση 40 χιλ. τ.μ., δίχως, όπως είπε, να εντοπιστεί κατά την εξέταση λόγος διαφοροποίησης. Συμπλήρωσε ότι δεν έχει προχωρήσει ακόμη οποιαδήποτε εργασία στον χώρο.
Ακολούθως, αναφέρθηκε σε άλλη περίπτωση η οποία αφορούσε σε δημιουργία κατασκηνωτικού χώρου στο δάσος Μαχαιρά από το ιδιωτικό σωματείο «Φίλοι 72ου Σώματος Προσκόπων», το οποίο, όπως είπε, δεν έχει σχέση με το Σώμα Προσκόπων.
Όπως εξήγησε, εκδόθηκε αιτιολογημένη διαπίστωση από περιβαλλοντική αρχή τον Μάρτιο του 2021, η οποία δεν κάνει αναφορά στο γεγονός ότι στην περιοχή είχε εντοπιστεί προστατευόμενο είδους νερόφιδου και στη συνέχεια προχώρησε αίτηση στην Πολεοδομία και εγκρίθηκε μίσθωση από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2022 για κοινωφελείς σκοπούς που δεν τεκμηριώνονται.
Σύμφωνα με τον κ. Κίκα, άλλη περίπτωση αφορά εκμίσθωση στο κρατικό πάρκο Πολεμιδιών για δημιουργία ειδικού σχολείο. Όπως ανέφερε, το Τμήμα Δασών είχε αρνητική άποψη, ωστόσο το Υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην υποβολή πολεοδομικής άδειας και ανάθεση σε εργολάβο και το αίτημα προωθήθηκε.
Αναφέρθηκε, επίσης, σε περίπτωση εκμίσθωσης κρατικής δασικής γης για ανέγερση ξενοδοχείων στην Αγία Νάπα, ενός που προϋπήρχε της εισβολής, και ακόμα τεσσάρων, σχετικά με τα οποία εντοπίστηκαν αδυναμίες στη σύμβαση λόγω ειδικών συνθηκών που καταγράφηκαν και σε προηγούμενη έκθεση της ΕΥ.
Πρόσθεσε ότι το 2019 καταργήθηκε παλαιότερος νόμος υπολογισμού μισθώματος, με αποτέλεσμα το Τμήμα Δασών να αποταθεί στη Νομική Υπηρεσία για γνωμάτευση. Ανέφερε πως η τελευταία απάντησε πως θα πρέπει να τροποποιηθεί η συμφωνία με συγκατάθεση και των δύο μερών και πως παραίνεσε το Τμήμα Δασών να υπολογίσει το αγοραίο ενοίκιο και αν αυτό δεν γίνει αποδεκτό να προχωρήσει σε διαδικασία διαιτησίας.
Ο κ. Κίκας αναφέρθηκε, επίσης, σε ξενοδοχειακή μονάδα στο Τρόοδος, η οποία δεν αποδέχθηκε την αναθεώρηση των μισθωμάτων, κατέφυγε στο δικαστήριο και κέρδισε, καθώς και σε περίπτωση αγωγής για παράνομη κατοχή υποστατικών στο Δάσος Ακαδημίας, με αίτημα για έξωση να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ο Διευθυντής του Τμήματος Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Κώστας Κωνσταντίνου, είπε ότι η έκθεση αφορά την περίοδο 2018-2024, προσθέτοντας ότι κάποια από τα ζητήματα ανάγονται στο 2014, ορισμένα ακόμα και στη δεκαετία του 1970.
Είπε επίσης πως έχει εντοπιστεί η ανάγκη καλύτερης εσωτερικής επικοινωνίας μεταξύ των τμημάτων του Υπουργείου, προσθέτοντας ότι υπάρχει ένα ζήτημα με την ανταπόκριση του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας σχετικά με την επεξεργασία αιτημάτων μισθώσεων, σημειώνοντας παράλληλα πως υπήρξε επαφή με το Υπουργείο Εσωτερικών για το κατά πόσοN θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η γενική εκτίμηση για τον υπολογισμό των μισθώσεων.
Για το πάρκο περιπέτειας στο Φοινί, είπε ότι προκύπτει πως θα έπρεπε να ζητηθεί η υποβολή νέας αίτησης για αύξηση έκτασης της εκμίσθωσης.
Για το ειδικό σχολείο στα Πολεμίδια, είπε ότι το Τμήμα Δασών είχε μία άποψη, ωστόσο συναξιολογήθηκαν όλα τα δεδομένα, η Διυπουργική Επιτροπή στάθμισε όλα τα θέματα και προχώρησε με άλλη απόφαση.
Για τα ξενοδοχεία στην Αγία Νάπα, ανέφερε ότι υπάρχουν συμβάσεις που παραπέμπουν στη δεκαετία του ‘70 και μπορούν να αλλάξουν μόνο με συναίνεση. Προσέθεσε ότι με νέο νόμο του 2019 υπάρχει εναλλακτικός τρόπος υπολογισμού μισθώματος και περίπου το ίδιο αποτέλεσμα, με το ερώτημα να αποτελεί αν μπορεί να επιτευχθεί μίσθωση με αγοραίο ενοίκιο, θα ξεκινήσουν οι επαφές με τα ξενοδοχεία.
Ο Διευθυντής του Τμήματος Δασών, Σάββας Ιεζεκιήλ, είπε ότι το Τμήμα υιοθετεί τις εισηγήσεις της έκθεσης και κάνει προσπάθειες για το καλύτερο.
Πρόσθεσε ότι από 2017 έχουν διαμορφωθεί πρότυπα συμβάσεων για όλα τα είδη των εκμισθώσεων, ενώ έχουν επίσης καθιερωθεί τακτικές συναντήσεις με το Κτηματολόγιο και τους αρμόδιους κλάδους προς χειρισμό των εκάστοτε θεμάτων.
Σε ειδικότερα σχόλια επί των σημείων της έκθεσης εκ μέρους επίσης του Τμήματος Δασών, ο Αντώνης Χωραττάς ανέφερε για το πάρκο περιπέτειας ότι λείπει ένα έγγραφο από την πρώτη σύσκεψη για το θέμα. Πρόσθεσε ότι ακολούθησε η διαβούλευση με επιστολογραφία, με το Τμήμα να εκφράζει θετική άποψη. Συμπλήρωσε ότι ο ενδιαφερόμενος έχει πληρώσει 100.000 σε αγοραία ενοίκια από το 2015 και ακόμη δεν έχει προχωρήσει η δημιουργία του πάρκου με μικρές αναπτύξεις καθώς εκκρεμεί η έκδοση αδειών.
Για την εκμίσθωση στο πάρκο Μαχαιρά, είπε ότι εξετάστηκαν όλες οι πτυχές, έγινε η σύμβαση και προχώρησε η αίτηση για άδεια οικοδομής, στην πορεία όμως εντοπίστηκε ζήτημα αναφορικά με το προστατευόμενο νερόφιδο και λήφθηκε απόφαση ότι θα επηρεαζόταν η περιοχή, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί η σύμβαση.
Για το ειδικό σχολείο στα Πολεμίδια, είπε ότι το Υπουργείο Παιδείας προχώρησε σε σχέδια, χωρίς διαβούλευση με το Τμήμα Δασών, κάτι το οποίο ήταν αρνητικό.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας σημείωσε σχετικά με τα ξενοδοχεία στην Αγία Νάπα ότι εντοπίστηκε νομική ασάφεια μετά την κατάργηση του νόμου το 2019, η οποία, ωστόσο, δεν μπορεί να οδηγήσει σε ματαίωση, προσθέτοντας ότι μετά τη διαβούλευση υπάρχει δυνατότητα προσφυγής σε μηχανισμούς διαιτησίας.
Στις δηλώσεις του μετά το τέλος της συνεδρίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, είπε ότι μεταξύ των θεμάτων που τέθηκαν σήμερα ήταν και για πέντε ξενοδοχεία στην επαρχία Αμμοχώστου.
«Ζητήσαμε να κατατεθούν όλα τα συμβόλαια και θα τα δει σε νέα συνεδρία η Επιτροπή στην παρουσία της Νομικής Υπηρεσίας και εκεί όπου μπορούν να διορθωθούν κάποια πράγματα να διορθωθούν. Επίσης διάφορες άλλες συμβάσεις που υπήρχαν στο Τμήμα Δασών έχουν επεξηγηθεί, εκεί που υπάρχουν αρκετά προβλήματα θα τις δούμε μία μία, αλλά ήταν τόσο εκτεταμένα που δεν μπορούσαμε σήμερα στη σύντομη συνεδρία να καταλήξουμε σε όλα τα θέματα», ανέφερε.
«Θεωρώ ότι το σημαντικό είναι η διαφύλαξη της δασικής γης. Υπάρχουν και εντός πόλεων συμβόλαια και σε παραλιακές περιοχές. Όλα αυτά θα τα δούμε εκτεταμένα και θα φροντίσουμε εκεί που πρέπει να υπάρχουν διορθώσεις, να υπάρξουν διότι υπάρχουν αρκετά κενά», σημείωσε.
Ανέφερε, ακόμη, ότι ορισμένα συμβόλαια έγιναν σε άλλες περιόδους και σε άλλες εποχές, όπως π.χ στην περιοχή των Κοκκινοχωρίων. «Το κράτος σήμερα πρέπει να είναι λογικό όσον αφορά αυτές τις περιοχές. Φυσικά η περισσότερη γη είναι δασική και έχει και εντός πόλεων δασική γη το κράτος. Θεωρώ ότι εκείνη η γη που είναι εντός πόλεων πρέπει να μετακυλισθεί και να πάει στο κράτος. Δεν είναι δουλειά του Δασονομείου, δεν ασχολείται με τέτοια έργα, το Δασονομείο να ασχοληθεί με τα δάση», σημείωσε.
Ο κ. Κουλίας αναφέρθηκε στη σημασία της επαναλειτουργίας του Δασικού Κολλεγίου με 25 φοιτητές πέρσι και 25 φέτος, με στόχο, όπως είπε, την εισδοχή 100 φοιτητών και από την Κοινοπολιτεία, όπως γινόταν παλαιότερα.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΔΗΠΑ-Συνεργασία, Αλέκος Τρυφωνίδης, δήλωσε ότι όλες οι υπηρεσίες έδωσαν σήμερα τη δική τους εκδοχή για όσα κατέγραψε η Ελεγκτική Υπηρεσία, στην οποία, όπως είπε, παρουσιάζονται σημαντικά φαινόμενα μη χρηστής διοίκησης, αλλά και την ίδια ώρα το κράτος χάνει τεράστια ποσά από την ενοικίαση της κρατικής δασικής γης, είτε σε ξενοδοχεία είτε σε άλλους πολίτες για άλλου είδους χρήση.
«Ως Δημοκρατική Παράταξη-Συνεργασία, επειδή θέλουμε να είμαστε εποικοδομητικοί και ουσιαστικοί ύστερα από κάθε συνεδρία για να διορθωθούν λάθη και παραλείψεις του κράτους αλλά και των υπηρεσιών του. Ζητήσαμε από την Νομική Υπηρεσία όπως βοηθήσει το Υπουργείο Γεωργίας και τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος, ούτως ώστε να έρθουν αλλαγές στη νομοθεσία και στους κανονισμούς, ούτως ώστε τα ενοίκια που δίνουν οι ιδιώτες που ανέγειραν υποστατικά, ξενοδοχεία, εστιατόρια ή και άλλες χρήσεις, να πληρώνουν ενοίκιο με το αγοραίο ενοίκιο που υπάρχει σήμερα. Όχι να παίρνει το κράτος μικροποσά και να έχουν οι ιδιώτες με τις τεράστιες επενδύσεις που έχουν κάνει εκατομμύρια κέρδη δίχως να δίνουν το ανάλογο και αντίστοιχο ποσό, αυτή είναι η ουσία», σημείωσε.
«Αν σε περίοδο ενός μηνός δεν έρθει το ίδιο το κράτος με νομοσχέδιο που να αλλάζει εκείνες τις πτυχές και να δίνουμε στο κράτος εκείνα που πρέπει θα προχωρήσουμε με πρόταση νόμου και αλλαγές στην νομοθεσία, ούτως ώστε αυτοί που χρησιμοποιούν και έχουν για ενοικιαγορά κρατική γη για 99 χρόνια να πληρώνουν το τρέχον αγοραίο ενοίκιο στο κράτος και να παίρνει το κράτος αυτά που πρέπει για να μπορεί να τα χρησιμοποιεί σε άλλους σκοπούς επωφελείς για τους πολίτες», κατέληξε.
Σε δηλώσεις, η Βουλευτής Λευκωσίας, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, είπε ότι ο Γενικός Ελεγκτής καταγράφει ξεκάθαρα σοβαρές παραλείψεις, όπως εκμισθώσεις κρατικής δασικής γης χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, διαδικασίες που προωθηθήκαν χωρίς ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αξιολόγηση και λήψη ουσιαστικού ελέγχου ακόμα και σε περιοχές Νατούρα 2000.
«Η Κύπρος βρίσκεται ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, γιατί από 37 περιοχές Νατούρα μόνο 9 έχουν επαρκή μέτρα προστασίας. Δυστυχώς, βλέπουμε τα φαινόμενα να επαναλαμβάνονται. Το πιο ανησυχητικό είναι το πρόσφατο περιστατικό, στο οποίο κόπηκαν μαύρα πεύκα μεγάλης ηλικίας εντός περιοχής Νατούρα, χωρίς να είναι δημόσια τεκμηριωμένο ότι τηρήθηκαν οι υποχρεωτικές περιβαλλοντικές διαδικασίες», ανέφερε.
Πρόρθσε ότι υπεβλήθη σχετική ερώτηση στο αρμόδιο Υπουργείο και αναμένονται απαντήσεις για το ζήτημα αυτό, προκύπτουν, όμως, όπως είπε, πληροφορίες ότι εμπλέκεται πρώην αξιωματούχος, «και τότε το ζήτημα δεν είναι απλά περιβαλλοντικό, γίνεται ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας και αμεροληψίας».
«Ο Ακάμας, το Τρόοδος, το Φοινί, ο Μαχαιράς, είναι συμπτώματα του ίδιου προβλήματος. Η προστασία των περιοχών Νατούρα είναι νομική μας υποχρέωση και όχι επιλογή. Άρα, όταν καταγράφονται από τον Γενικό Ελεγκτή κακοδιαχείριση ή αδιαφάνεια, μιλάμε για θεσμική αποτυχία και όσο οι απαντήσεις παραμένουν γενικόλογες, τόσο η Κύπρος εκτίθεται περιβαλλοντικά, θεσμικά και οικονομικά», κατέληξε.
