Οι εκλογές της 24ης Μαϊου 2026 θα είναι ίσως οι εκλογές που θα αλλάξουν τον κομματικό χάρτη της Κύπρου. Από το 1960, που ιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία μέχρι σήμερα, δεν υπήρξαν βουλευτικές εκλογές που να ανατρέψουν άρδην το δοσμένο κομματικό σκηνικό. Τα κόμματα πάνω-κάτω ήταν τα ίδια και οι ψηφοφόροι κινούνταν σε αναμενόμενα πλαίσια και με προβλέψιμη συμπεριφορά.
Τώρα, όμως, με τις πολλές ανατροπές που έγιναν στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά και στην αμφισβήτηση των παραδοσιακών κομμάτων, τίποτε δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ήδη, η ανατροπή του κομματικού τοπίου άρχισε από τις ευρωεκλογές, όταν ένας νεαρός και άγνωστος υποψήφιος, ο Φειδίας Παναγιώτου, εξασφάλισε το 20% των ψήφων και εξελέγη ευρωβουλευτής. Αυτό, μπορεί να θεωρηθεί το πρώτο κτύπημα στο παραδοσιακό κομματικό μωσαϊκό της Κύπρου και τώρα φαίνεται να έπεται συνέχεια.
Στις βουλευτικές εκλογές, όμως, δεν θα έχουμε την εκλογή ενός μόνο άγνωστου υποψήφιου, αλλά το πιθανότερο την εισδοχή στη Βουλή αρκετών νέων κομμάτων και πολλών νέων προσώπων.
Με βάση τις μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις στη νέα Βουλή θα εισέλθουν τουλάχιστον 6-7 κόμματα εκ των οποίων τα δυο-τρία θα είναι νέα στην πολιτική σκηνή. Την ίδια ώρα θα έχουμε πολλά νέα πρόσωπα, αφού και στα παραδοσιακά κόμματα έγιναν μεγάλες αλλαγές στις υποψηφιότητες.
Οι αναμενόμενες αυτές εξελίξεις καθιστούν τις εκλογές ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες, αφού τα νέα κόμματα και τα νέα πρόσωπα που θα εκλεγούν φέρνουν μαζί τους πολύ διαφοροποιημένες απόψεις από τις γνωστές του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ, του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ. Τόσο το κόμμα του Φειδία Παναγιώτου, η Άμεση Δημοκρατία, όσο και το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη έχουν πλήρως διαφορετικές προσεγγίσεις σε πολλά θέματα από τα παραδοσιακά κόμματα. Αν μάλιστα εκλέξει βουλευτή και το Βολτ, η εικόνα περιπλέκεται ακόμα περισσότερο.
Υπό προϋποθέσεις, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αυτή η εκλογική μάχη επικεντρώνεται στην αντιπαράθεση μεταξύ παραδοσιακών και των λεγόμενων αντισυστημικών κομμάτων. Και αυτό γιατί, οι ψηφοφόροι που θα πάνε στις κάλπες, σίγουρα θα έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους αυτή την πτυχή.
Μάλιστα κατά την προεκλογική περίοδο, τονίστηκε από πολλούς έντονα αυτή η διαφοροποίηση, με πολίτες από τη μια να λένε ότι «κουραστήκαμε από τα ίδια και τα ίδια, θα ψηφίσουμε κάτι άλλο» και από την άλλη να ακούμε ότι «τα νέα κόμματα θα μας οδηγήσουν σε αδιέξοδα». Το σίγουρο είναι ότι φτάσαμε σ’αυτό το σημείο «πολιτικού διχασμού» ως απότοκο της απαξίωσης και απογοήτευσης των πολιτών από τις πολιτικές και πρακτικές των παραδοσιακών κομμάτων, κάτι που προσπαθούν να αξιοποιήσουν τα νέα κόμματα. Τι θα επικρατήσει τελικά, θα το μάθουμε τη νύκτα των αποτελεσμάτων.
Όσον αφορά την επόμενη μέρα των εκλογών, το σκηνικό είναι αρκετά θολό. Αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις και επιλεγούν από τους ψηφοφόρους τα νέα κόμματα, τότε θα πρέπει να δούμε ποιες ισορροπίες θα δημιουργηθούν εντός Βουλής. Διότι, κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι τα νέα κόμματα και οι νέοι βουλευτές θα έχουν τα στοιχεία συναίνεσης και συνεργασίας που συνήθως υπήρχαν στη Βουλή. Στο κάδρο, επίσης, μπαίνει και η διαφαινόμενη ενίσχυση του ΕΛΑΜ, ενός κόμματος που το παραδοσιακό κομματικό σύστημα το κράτησε μέχρι τώρα στο περιθώριο. Αν το ΕΛΑΜ έλθει τρίτο κόμμα, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, οι ισορροπίες αλλάζουν πολύ στη Βουλή. Όλες αυτές οι διαφαινόμενες ανατροπές επηρεάζουν και την προεδρία της Βουλής και τα πάντα είναι ανοικτά, αφού δεν γνωρίζουμε ποιος θα πάει με ποιο.
Οι εκλογές αυτές, λοιπόν, έχουν ιδιαίτερο χαρακτήρα και κυρίως ιδιάζουσα σημασία, όχι μόνο για την κοινοβουλευτική ζωή του τόπου, αλλά και για το μέλλον της Κύπρου. Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο θα μπούμε σε μια νέα, άγνωστη και ίσως αμφιλεγόμενη τροχιά, ή θα έχουμε μια παραδοσιακή Βουλή με γνώριμες απόψεις και ομαλή συνέχεια; Τη νύκτα της 24ης Μαϊου θα έχουμε τις απαντήσεις…
Αντισυστημικά είναι τα παραδοσιακά, για αυτό η κατάντια του κράτους δικαίου.