Ανηλεές ήταν το σφυροκόπημα τόσο για το εθνικό νόμισμα όσο και για τις μετοχές. Το ρεάλ κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση του από το 1999, ενώ το χρηματιστήριο του Σάο Πάολο έχασε σχεδόν 14%.
Το μέγεθος του ξεπουλήματος αναδεικνύει την ανησυχία για το δημόσιο χρέος και τις κρατικές δαπάνες στη μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής — και αυξάνει την πίεση στον 80χρονο πρόεδρο να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο δημοσιονομικό σχέδιο.
Βουτιά στο νόμισμα, διακοπή στο χρηματιστήριο
Το βραζιλιάνικο νόμισμα υποχώρησε τη Δευτέρα κατά 8% έναντι του δολαρίου, στα 5,41 ρεάλ ανά δολάριο, στη χειρότερη ημερήσια επίδοσή του από το 1999.
Ο δείκτης Bovespa κατέγραψε απώλειες 13,9%, αφού η πτώση ενεργοποίησε προσωρινή διακοπή των συναλλαγών. Ήταν η δυσμενέστερη συνεδρίασή του από την αναταραχή που προκάλεσε η πανδημία το 2020.
Την ίδια ώρα, οι προσδοκίες για τα μελλοντικά μακροπρόθεσμα επιτόκια αυξήθηκαν απότομα, ενώ οι αποδόσεις ορισμένων εγχώριων ομολόγων ξεπέρασαν το 15%.
«Είναι ένα σαφές μήνυμα ότι η δημοσιονομική προσαρμογή αποτελεί προτεραιότητα», δήλωσε στους Financial Times ο Γκράχαμ Στοκ, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής κρατικών ομολόγων στην RBC BlueBay.
Ανατρέπεται το «στοίχημα Μπολσονάρου»
Πριν από τον δεύτερο γύρο, σημαντικό μέρος της αγοράς είχε τοποθετηθεί για αλλαγή κυβέρνησης. Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, που είχε προηγηθεί στον πρώτο γύρο, υποσχόταν πολιτικές πιο φιλικές προς τις επιχειρήσεις.
Οι επενδυτές προσδοκούσαν ότι θα επιχειρούσε να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για χαμηλότερα επιτόκια. Η επικράτηση του Λούλα με 51,8% έναντι 48,2% ανέτρεψε αυτές τις προσδοκίες και ακύρωσε μεγάλο μέρος του προηγούμενου ράλι.
Πριν από τις κάλπες της Κυριακής, το ρεάλ είχε ενισχυθεί κατά 10% έναντι του δολαρίου από τις αρχές του έτους. Το βραζιλιάνικο χρηματιστήριο συγκαταλεγόταν επίσης στα καλύτερα του κόσμου, με άνοδο 38% σε δολαριακούς όρους.
Έλλειμμα 8% και επιτόκιο 13,75%
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται η πορεία των δημόσιων οικονομικών. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της Βραζιλίας θα διαμορφωθεί φέτος περίπου στο 8% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος βρίσκεται κοντά στο 83% του ΑΕΠ.
Το χρέος θεωρείται σχετικά υψηλό για αναδυόμενη οικονομία και αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η κεντρική τράπεζα διατηρεί το βασικό επιτόκιο στο 13,75%.
Ο Λούλα, από την πλευρά του, είχε αναλάβει κατά την προεκλογική περίοδο δεσμεύσεις που συνεπάγονται πρόσθετες δαπάνες, μεταξύ των οποίων δωρεάν δημόσιες μεταφορές τα Σαββατοκύριακα, διαγραφή οφειλών ιδιωτών και αυξημένα κοινωνικά βοηθήματα.
Η πρόκληση για τον πρόεδρο θα είναι να συνδυάσει τις κοινωνικές του εξαγγελίες με την απαίτηση των αγορών για περιορισμό του ελλείμματος. Απέναντί του θα έχει και ένα εχθρικό Κογκρέσο, στο οποίο κυριαρχούν συντηρητικές δυνάμεις — στοιχείο που μπορεί να δυσκολέψει τη διακυβέρνηση, αλλά και να περιορίσει περιθώρια αύξησης των δαπανών.
Οι τράπεζες στο επίκεντρο των πωλήσεων
Ο χρηματοοικονομικός κλάδος υπέστη από τα μεγαλύτερα πλήγματα. Ο σχετικός δείκτης στο χρηματιστήριο του Σάο Πάολο υποχώρησε κατά 22%.
Η μετοχή της Banco do Brasil έχασε 29%, της BTG Pactual 25% και της Bradesco 22%. Στις ΗΠΑ, η ψηφιακή χρηματιστηριακή εταιρεία XP υποχώρησε κατά 48%, ενώ η Nubank έχασε 17%.
Οι επιπτώσεις έφθασαν και εκτός Βραζιλίας: η απόδοση του βραζιλιάνικου ομολόγου σε δολάρια λήξης 2036 αυξήθηκε από 6,72% σε 6,94%, ενώ η ισπανική Banco Santander, που διαθέτει μεγάλη δραστηριότητα στη χώρα, υποχώρησε κατά 3,1%.
Το βλέμμα στον επόμενο υπουργό Οικονομικών
Μετά το αρχικό σοκ, η προσοχή στρέφεται στα πρώτα μηνύματα του Λούλα για τη δημοσιονομική πολιτική και στην επιλογή του νέου υπουργού Οικονομικών, ο οποίος θα διαδεχθεί τον προσωρινό επικεφαλής του χαρτοφυλακίου.
Για τους επενδυτές, η επιλογή αυτή θα αποτελέσει ένδειξη των προθέσεων της κυβέρνησης. Το στοίχημα του Λούλα είναι να καθησυχάσει τις αγορές χωρίς να εγκαταλείψει τις δεσμεύσεις με τις οποίες κέρδισε την κάλπη.
Πηγή: Ναυτεμπορική, Νατάσα Στασινού • [email protected]
