Στις 91,61 μονάδες διαμορφώθηκε το 2025 στην Κύπρο ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα σε σχέση με τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε τη Δευτέρα η Eurostat.
Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει κατά πόσον ο λόγος των τιμών κατοικιών προς το εισόδημα των νοικοκυριών βρίσκεται πάνω ή κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του από το 2000.
Στην Κύπρο, ο δείκτης είχε διαμορφωθεί στις 91,63 μονάδες το 2024 και στις 92,03 μονάδες το 2023. Το 2022 ήταν στις 90,10 μονάδες και το 2021 στις 89,59. Τα προηγούμενα χρόνια είχε ανέλθει στις 95,38 μονάδες το 2020, από 92,30 το 2019 και 93,13 το 2018. Το 2017 βρισκόταν στις 99,36 μονάδες και το 2016 στις 99,71.
Αύξηση 6,8% στην ΕΕ μεταξύ 2015 και 2025
Σε επίπεδο ΕΕ, ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα ήταν το 2025 κατά 6,8% υψηλότερος σε σχέση με το 2015. Όπως εξηγεί η Υπηρεσία, αυτό σημαίνει ότι κατά τη συγκεκριμένη δεκαετία οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν σε σχέση με το εισόδημα των νοικοκυριών.
Οι εξελίξεις, ωστόσο, διέφεραν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Ο λόγος αυξήθηκε σε 17 χώρες της ΕΕ και μειώθηκε στις υπόλοιπες 10.
Τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ 2015 και 2025 κατέγραψε η Πορτογαλία, κατά 60,8%, και ακολούθησαν η Ολλανδία με 34,3%, η Ουγγαρία με 26,5%, η Τσεχία με 25,8% και η Ισπανία με 24,5%.
Αντίθετα, τη μεγαλύτερη μείωση παρουσίασε η Ρουμανία, κατά 42,8% και ακολούθησαν η Φινλανδία με 25,2% και η Βουλγαρία με 16,2%.
Η Eurostat διευκρινίζει ότι οι μεταβολές αυτές δεν κατατάσσουν τις χώρες ανάλογα με το πόσο ακριβές είναι οι κατοικίες σε απόλυτους όρους. Ο λόγος συγκρίνει την εξέλιξη των τιμών των κατοικιών με την εξέλιξη του κατά κεφαλήν εισοδήματος των νοικοκυριών.
Ο δείκτης αυξάνεται όταν οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται ταχύτερα από το εισόδημα, μειώνεται όταν αυξάνονται με βραδύτερο ρυθμό και παραμένει αμετάβλητος όταν οι δύο μεταβλητές κινούνται με τον ίδιο ρυθμό.
Δύο κορυφώσεις στον τυποποιημένο δείκτη της ΕΕ
Σε ό,τι αφορά τον τυποποιημένο λόγο τιμών κατοικιών προς εισόδημα, ο οποίος συγκρίνει τον δείκτη με τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του από το 2000, η Eurostat καταγράφει δύο σαφείς κορυφώσεις.
Η πρώτη σημειώθηκε το 2007, όταν ο δείκτης βρισκόταν κατά 7,9% πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και η δεύτερη το 2022, όταν ήταν κατά 7,4% υψηλότερος.
Μεταξύ των δύο περιόδων, ο δείκτης είχε υποχωρήσει το 2014 σε επίπεδο 6,4% κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Μετά το 2022 μειώθηκε το 2023 και το 2024, ενώ το 2025 διαμορφώθηκε οριακά πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, κατά 0,03%.
Σύμφωνα με την Eurostat, ο τυποποιημένος λόγος χρησιμοποιείται και ως επικουρικός δείκτης στη Διαδικασία Μακροοικονομικών Ανισορροπιών, καθώς μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό πιθανών ανισορροπιών στην αγορά κατοικίας.
Η Eurostat σημειώνει ότι οι συγκεκριμένοι δείκτες αποτυπώνουν μόνο μία διάσταση της προσιτότητας της στέγασης. Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν τα έτη εισοδήματος που απαιτούνται για την αγορά κατοικίας, το κόστος χρηματοδότησης μέσω στεγαστικού δανείου και τις τρέχουσες δαπάνες στέγασης ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος.
