Ο μύθος έμεινε ως μια διαχρονική αλληγορία για την υπέρμετρη φιλοδοξία, την αλαζονεία της επιτυχίας και τους κινδύνους που κρύβει η πεποίθηση ότι η άνοδος μπορεί να συνεχίζεται χωρίς όρια.
Στον Ίκαρο παραπέμπει σήμερα ο Τρίσταν Γκέρα, αναλυτής της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας Baird, για να περιγράψει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο Τζένσεν Χουάνγκ. Ο άνθρωπος που μετέτρεψε την Nvidia από κατασκευαστή καρτών γραφικών σε πολυτιμότερη τεχνολογική εταιρεία του πλανήτη βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη κρίση της καριέρας του.
Η αποκάλυψη της εξωσυζυγικής σχέσης του με γυναίκα που οι αμερικανικές αρχές φέρονται να θεωρούν συνεργάτιδα των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών έχει πυροδοτήσει έρευνες, έντονες χρηματιστηριακές αναταράξεις και ερωτήματα για το μέλλον της ηγεσίας της Nvidia. Το ΔΣ ήδη συνεδριάζει για το ενδεχόμενο απόλυσής του.
Ωστόσο, πίσω από το προσωπικό σκάνδαλο αναδύεται ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα. Η Nvidia δεν είναι πλέον απλώς ο κυρίαρχος προμηθευτής της τεχνητής νοημοσύνης. Έχει μετατραπεί σε χρηματοδότη και εγγυητή ενός τεράστιου επενδυτικού οικοσυστήματος, οι αντοχές του οποίου δεν έχουν δοκιμαστεί σε μια πραγματική κρίση.
Και αυτός είναι ο λόγος που η υπόθεση Χουάνγκ απασχολεί πλέον όχι μόνο τη Wall Street, αλλά και τις κεντρικές τράπεζες.
Η «κεντρική τράπεζα» της τεχνητής νοημοσύνης
Η Nvidia έχει οικοδομήσει ένα επιχειρηματικό μοντέλο που ξεπερνά κατά πολύ την πώληση προηγμένων επεξεργαστών.
Όπως αναδεικνύει σε ανάλυσή του το CNBC, η εταιρεία έχει αναλάβει χρηματοδοτικές δεσμεύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, στηρίζοντας την κατασκευή των υποδομών που χρησιμοποιούν τα δικά της προϊόντα.
Ο χαρακτηρισμός «κεντρική τράπεζα της AI» δεν είναι τυχαίος.
Σύμφωνα με τον Στάιν Βαν Νιούβερμπουργκ, καθηγητή χρηματοοικονομικών στο Columbia Business School, οι συνολικές δεσμεύσεις της Nvidia υπολογίζονται σε περίπου 400 δισ. δολάρια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συμφωνίες αγοράς υπηρεσιών cloud ύψους έως 36 δισ. δολαρίων, εγγυήσεις έως 105 δισ. δολαρίων για μεγάλο έργο data center στο Οχάιο που σχεδιάζουν η OpenAI και η SB Energy, καθώς και δεσμεύσεις στήριξης έως 125 δισ. δολαρίων σε ευρύτερο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Wall Street.
Δεν πρόκειται για άμεσο χρέος ούτε για ποσά που θα χρειαστεί υποχρεωτικά να καταβληθούν. Οι συμφωνίες έχουν διαφορετικούς όρους και προϋποθέσεις. Αποτυπώνουν, όμως, το εύρος της οικονομικής εμπλοκής της Nvidia στην ανάπτυξη της αγοράς που η ίδια τροφοδοτεί.
Ο ιστός της κυκλικής χρηματοδότησης
Εδώ βρίσκεται και η πιο ευάλωτη πλευρά του οικοδομήματος.
Η Nvidia πουλά επεξεργαστές σε εταιρείες που κατασκευάζουν data centers. Οι εταιρείες αυτές δανείζονται για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους, ενώ η Nvidia, μέσω συμφωνιών αγοράς υπολογιστικής ισχύος ή άλλων δεσμεύσεων, συμβάλλει στη διασφάλιση των μελλοντικών εσόδων τους.
Με άλλα λόγια, ο προμηθευτής βοηθά τον πελάτη του να χρηματοδοτήσει την αγορά των προϊόντων του.
Ο μηχανισμός, γνωστός ως κυκλική χρηματοδότηση, δεν είναι κατ’ ανάγκην προβληματικός. Όταν η ζήτηση αυξάνεται, επιταχύνει τις επενδύσεις και επιτρέπει την ταχύτερη ανάπτυξη νέων υποδομών.
Εάν όμως οι προσδοκίες διαψευστούν, οι αλληλεξαρτήσεις μπορούν να λειτουργήσουν αντίστροφα.
Μια πτώση στην αξία των επεξεργαστών ή μια επιβράδυνση της ζήτησης για υπολογιστική ισχύ θα μπορούσε να δυσκολέψει τις εταιρείες που έχουν δανειστεί για την κατασκευή data centers. Οι πιέσεις θα μεταφέρονταν στους πιστωτές τους, ενώ ορισμένες εγγυήσεις και χρηματοδοτικές δεσμεύσεις ενδέχεται να αποκτούσαν πραγματικό κόστος.
Οι πρώτες ενδείξεις πίεσης είναι ήδη ορατές.
Το κόστος ασφάλισης έναντι αθέτησης πληρωμών για το χρέος της CoreWeave αυξήθηκε κατά 94% από την 1η έως τις 5 Νοεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG. Την ίδια περίοδο, μετατρέψιμο ομόλογο της IREN έχασε 23% της αξίας του.
Πρόκειται για δύο επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις υποδομές AI και έχουν γνωστοποιήσει σχέσεις με τη Nvidia.
Οι αναταράξεις αυτές δεν προεξοφλούν μια γενικευμένη κρίση. Αποκαλύπτουν, ωστόσο, πόσο ευαίσθητο είναι το χρηματοδοτικό μοντέλο όταν οι επενδυτές αρχίζουν να αμφισβητούν την αδιάκοπη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Γιατί ανησυχούν η Fed και το ΔΝΤ
Οι κίνδυνοι αυτοί έχουν ήδη μπει στο μικροσκόπιο των εποπτικών αρχών.
Σύμφωνα με το CNBC, αξιωματούχοι της Fed συζητούσαν από τον Ιούλιο το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης αναπροσαρμογής των αποτιμήσεων, εάν η αγορά της τεχνητής νοημοσύνης αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επίσης προειδοποιήσει για την αυξανόμενη μόχλευση που συνοδεύει τις επενδύσεις στον κλάδο.
Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, το μερίδιο των μεγαλύτερων τεχνολογικών ομίλων στις εκδόσεις ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας αυξήθηκε από 1% σε 10%, σε μια αγορά συνολικού ύψους 15 τρισ. δολαρίων.
Ο Τζέισον Γου, στέλεχος του ΔΝΤ, επισημαίνει ότι η οικονομία και οι χρηματοπιστωτικές αγορές στηρίζονται ολοένα περισσότερο στον ίδιο κινητήριο μοχλό. Μια απότομη επιβράδυνσή του θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, με τις χρηματιστηριακές απώλειες να ενισχύουν τις πιέσεις στην πραγματική οικονομία και αντιστρόφως.
Αυτό δεν σημαίνει ότι επίκειται επανάληψη της κρίσης του 2008.
Η Σίλα Μπερ, πρώην επικεφαλής της αμερικανικής FDIC, υπογραμμίζει ότι η Nvidia δεν είναι τράπεζα. Διαθέτει ισχυρή κεφαλαιακή βάση, πραγματικά προϊόντα και πελάτες που εξακολουθούν να τα χρειάζονται.
Μια σοβαρή κρίση της, όμως, θα μπορούσε να αποτελέσει γεγονός «σεισμικών διαστάσεων».
Ο κινεζικός κίνδυνος και η απειλή των 5 δισ. δολαρίων
Πέρα από τις χρηματοοικονομικές αλληλεξαρτήσεις, το σκάνδαλο δημιουργεί έναν άμεσο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Ο αναλυτής της Baird εκτιμά ότι οι αμερικανικές αρχές θα μπορούσαν να επιβάλουν νέους περιορισμούς στις εξαγωγές επεξεργαστών προς την Κίνα.
Ένα πιθανό εμπάργκο στα τσιπ H200 θα μπορούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, να οδηγήσει σε απομείωση αποθεμάτων ύψους περίπου 5 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ενδέχεται να αυστηροποιήσει τους κανόνες που αφορούν την πρόσβαση κινεζικών επιχειρήσεων σε αμερικανική υπολογιστική ισχύ μέσω data centers στη Νοτιοανατολική Ασία.
Στο επίκεντρο των σχετικών ανησυχιών βρίσκεται η Megaspeed, εταιρεία με έδρα τη Σιγκαπούρη, στην οποία είχε διοικητικό ρόλο η Άλις Χουάνγκ, η γυναίκα που φέρεται να συνδέεται με την κινεζική κατασκοπεία.
Ο Γκέρα δεν αποκλείει ενέργειες των αμερικανικών αρχών κατά της εταιρείας, με πιθανές συνέπειες και για άλλους παρόχους υποδομών στην περιοχή.
Η ισχυρή ζήτηση από τους αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους μπορεί προς το παρόν να απορροφήσει μέρος των επιπτώσεων. Εάν, όμως, οι περιορισμοί συμπέσουν με επιβράδυνση των επενδύσεων σε data centers, οι πιέσεις στην κερδοφορία της Nvidia θα μπορούσαν να ενταθούν.
Μπορεί να υπάρξει Nvidia χωρίς τον Χουάνγκ;
Το τελευταίο και ίσως πιο δύσκολο ερώτημα αφορά την ίδια την ηγεσία της εταιρείας.
Ο Χουάνγκ δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος διευθύνων σύμβουλος. Είναι ο συνιδρυτής που καθόρισε την τεχνολογική στρατηγική της Nvidia επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Η οικογενειακή παρουσία στην εταιρεία περιπλέκει την κατάσταση. Τα δύο παιδιά του κατέχουν διευθυντικές θέσεις, ενώ το οικογενειακό ίδρυμα, υπό τη σύζυγό του Λόρι, ελέγχει σημαντικό αριθμό μετοχών.
Η Morgan Stanley αφαίρεσε τη Nvidia από τις κορυφαίες επενδυτικές επιλογές της, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία του Χουάνγκ παραμένει καθοριστική για τη στρατηγική της.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων στις 17 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, ακόμη και εξαιρετικές οικονομικές επιδόσεις δύσκολα θα εξαφανίσουν αμέσως τα ερωτήματα για την εταιρική διακυβέρνηση, τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τη βιωσιμότητα του χρηματοδοτικού μοντέλου της AI.
Το σκάνδαλο Χουάνγκ δεν δημιούργησε τις αδυναμίες αυτού του συστήματος. Τις έφερε στο φως.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη διάσταση της ιστορίας του σύγχρονου Ικάρου: Ο Χουάνγκ δεν είναι απλά ο άνθρωπος που πέταξε πολύ ψηλά. Γιατί στην πορεία προς τον ήλιο, ένα τεράστιο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας έμαθε να πετά μαζί του.
Πηγή: Ναυτεμπορική, Νατάσα Στασινού • [email protected]
