Για δεκαετίες, το trading πετρελαίου ήταν ένα παιχνίδι σχεδόν αποκλειστικά για μεγάλους: ενεργειακούς ομίλους, οίκους εμπορευμάτων, θεσμικούς επενδυτές και επαγγελματίες traders που μπορούσαν να τοποθετούνται σε χιλιάδες βαρέλια κάθε φορά.
Αυτό το εμπόδιο μόλις έγινε πολύ χαμηλότερο. Όπως επισημαίνει το CNBC, η CME Group άρχισε να προσφέρει ένα νέο προθεσμιακό συμβόλαιο στο αμερικανικό αργό WTI που αντιστοιχεί σε μόλις 10 βαρέλια πετρελαίου. Με τις σημερινές τιμές, η ονομαστική αξία της θέσης είναι περίπου 860 δολάρια.
Για να γίνει αντιληπτή η διαφορά, το υπάρχον Micro WTI αντιστοιχεί σε 100 βαρέλια, ενώ το κλασικό συμβόλαιο WTI σε 1.000 βαρέλια.
Πρόκειται για το τελευταίο –και ίσως πιο χαρακτηριστικό– βήμα στον λεγόμενο «εκδημοκρατισμό» μιας αγοράς αξίας περίπου 3 τρισ. δολαρίων, η οποία γίνεται ολοένα πιο προσβάσιμη στον ιδιώτη επενδυτή.
Από τα 1.000 στα 10 βαρέλια
Η αλλαγή δεν συνέβη από τη μια μέρα στην άλλη. Οι διαδικτυακές χρηματιστηριακές πλατφόρμες, τα ETFs, τα συμβόλαια επί διαφορών και τα μικρότερα futures έχουν σταδιακά κατεβάσει το οικονομικό και τεχνικό κατώφλι εισόδου στην αγορά των εμπορευμάτων.
«Το trading πετρελαίου ήταν κάποτε παιχνίδι για πλούσιους», λέει στο CNBC ο Ζαβιέρ Γουόνγκ, αναλυτής αγορών της eToro στη Σιγκαπούρη.
Το πρόβλημα, όπως εξηγεί, δεν ήταν ότι οι ιδιώτες αποκλείονταν τυπικά από την αγορά. Ήταν ότι το τεράστιο μέγεθος των συμβολαίων λειτουργούσε ως φυσικό εμπόδιο.
Πλέον, ένας επενδυτής δεν χρειάζεται ούτε εξαψήφιο κεφάλαιο ούτε πρόσβαση στον φυσικό κόσμο της διακίνησης πετρελαίου για να πάρει θέση στην άνοδο ή την πτώση του αργού.
Έκρηξη του retail trading
Το ενδιαφέρον των μικροεπενδυτών για το πετρέλαιο αυξάνεται ήδη εντυπωσιακά – και ιδιαίτερα όταν η αγορά βρίσκεται σε αναταραχή.
Στους τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ο αριθμός των συναλλαγών σε πετρέλαιο μέσω της eToro ήταν σχεδόν 16 φορές μεγαλύτερος από έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η εταιρεία.
Ανάλογη εικόνα καταγράφει και η CME. Τα συμβόλαια Micro WTI των 100 βαρελιών έφτασαν τον Μάιο κατά μέσο όρο τις 272.000 συναλλαγές ημερησίως, σημειώνοντας αύξηση 317% σε ετήσια βάση.
Το νέο συμβόλαιο των 10 βαρελιών θα μπορούσε να επιταχύνει ακόμη περισσότερο αυτή τη μετατόπιση.
Ο νέος τύπος trader του πετρελαίου
Η Κάρλεϊ Γκάρνερ, αναλύτρια εμπορευμάτων και broker στην DeCarley Trading, εκτιμά ότι τα μικρότερα futures μπορούν να λειτουργήσουν ως «πύλη εισόδου» για ανθρώπους που ενδιαφέρονταν για την αγορά πετρελαίου, αλλά απέφευγαν τα συμβόλαια εξαιτίας του μεγέθους και του κινδύνου τους.
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη. Η μαζικότερη είσοδος ιδιωτών επενδυτών μπορεί να αυξήσει τη ρευστότητα, διευκολύνοντας παραγωγούς και καταναλωτές να αντισταθμίζουν τον κίνδυνό τους.
Μπορεί όμως, σύμφωνα με την Γκάρνερ, να ενισχύσει και τις συναισθηματικά καθοδηγούμενες διακυμάνσεις, απομακρύνοντας προσωρινά τις τιμές από τα θεμελιώδη δεδομένα προσφοράς και ζήτησης.
Το μάθημα των -37 δολαρίων
Η μεγάλη προειδοποίηση βρίσκεται στο 2020.
Τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς, τα lockdowns της πανδημίας εξαφάνισαν τη ζήτηση για πετρέλαιο πολύ ταχύτερα από όσο μπορούσαν οι παραγωγοί να μειώσουν την προσφορά.
Καθώς πλησίαζε η λήξη του συμβολαίου WTI Μαΐου, όσοι το κατείχαν αντιμετώπιζαν το ενδεχόμενο να πρέπει να παραλάβουν πραγματικά βαρέλια πετρελαίου σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποθηκευτικοί χώροι εξαντλούνταν.
Ακολούθησε πανικός πωλήσεων και η τιμή του αμερικανικού αργού πέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία σε αρνητικό έδαφος, φτάνοντας προσωρινά στα -37 δολάρια το βαρέλι.
Την ίδια ώρα, ιδιώτες επενδυτές έριχναν χρήματα σε πετρελαϊκά funds ποντάροντας ότι οι τιμές δεν μπορούσαν παρά να ανακάμψουν.
Για την Γκάρνερ, εκείνη η εμπειρία έδειξε πόσο οι μεγάλες εισροές επενδυτικού χρήματος μπορούν, υπό ακραίες συνθήκες, να επιτείνουν τις στρεβλώσεις στην αγορά προθεσμιακών συμβολαίων.
Μπορούν οι μικροεπενδυτές να κουνήσουν το πετρέλαιο;
Όχι στον βαθμό που μπορούν να το κάνουν σε μια μεμονωμένη μετοχή, απαντούν άλλοι αναλυτές.
Ο Όλε Χάνσεν, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της Saxo Bank, θεωρεί ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή των ιδιωτών μπορεί να αυξήσει τους όγκους και περιστασιακά να ενισχύσει κινήσεις που προκαλούνται από ειδήσεις.
Ωστόσο, το πετρέλαιο παραμένει ένα πραγματικό, φυσικό εμπόρευμα. Η τιμή του δεν μπορεί για μεγάλο διάστημα να αποσυνδεθεί από την προσφορά, τη ζήτηση, τα αποθέματα και τις πραγματικές ροές βαρελιών.
Η ίδια λογική ισχύει και για τη δύναμη των παικτών της αγοράς. Κρατικοί παραγωγοί, πετρελαϊκοί κολοσσοί, μεγάλοι traders εμπορευμάτων και βιομηχανικοί καταναλωτές διακινούν όγκους που παραμένουν ασύγκριτα μεγαλύτεροι από εκείνους των ιδιωτών επενδυτών.
Το retail μπορεί επομένως να προσθέσει θόρυβο και μεταβλητότητα. Δύσκολα όμως θα καθορίσει μόνο του την κατεύθυνση της αγοράς.
«Είμαστε όλοι traders πετρελαίου»
Αυτό που αλλάζει είναι ότι ο μικροεπενδυτής αποκτά πλέον έναν πολύ φθηνότερο και ακριβέστερο τρόπο να στοιχηματίσει απευθείας στην τιμή του αργού.
Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία το πετρέλαιο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των γεωπολιτικών αναταράξεων, από το Ιράν και το Στενό του Ορμούζ έως τις αποφάσεις του OPEC+.
Ο Στιβ Σόσνικ, επικεφαλής στρατηγικής της Interactive Brokers, το συνοψίζει διαφορετικά: ακόμη και όσοι δεν αγοράζουν ούτε ένα συμβόλαιο futures είναι ήδη εκτεθειμένοι στο πετρέλαιο μέσω του πληθωρισμού, των καυσίμων, των μεταφορών και τελικά του ίδιου του οικογενειακού τους προϋπολογισμού.
«Είμαστε όλοι traders πετρελαίου πλέον, σε κάποιον βαθμό – είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι».
