Χαμηλό ενδιαφέρον για μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου» –επιβεβαιώνοντας έτσι τις χαμηλές προσδοκίες– εκδηλώθηκε στη δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε για τον Φεβρουάριο τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπεβλήθη μια προσφορά για μεταφορά 48 μεγαβατωρών μέσω της Ρεβυθούσας, ενώ δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο οδεύσεις μέσω του πλωτού σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης και του αγωγού ΤΑΡ.
Γιατί ήταν χαμηλό το ενδιαφέρον
Πηγές του ΥΠΕΝ που επικαλείται το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων απέδιδαν το χαμηλό ενδιαφέρον αφενός στη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή συνεπάγεται αλλά και την αμφίσημη στάση της Ε.Ε., η οποία έχει αποφασίσει τη διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς όμως να έχουν λυθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες για την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού.
Υπενθυμίζεται ότι ο Κάθετος Διάδρομος περιλαμβάνει το σύστημα αγωγών από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια μέχρι και την Ουκρανία. Σημειώνεται επίσης ότι δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον ούτε στις δημοπρασίες που έγιναν τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο), ωστόσο οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εξέφραζαν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.
Χαμηλές προσδοκίες
Όπως έγραφε στο σημερινό της φύλλο η «Ν», η σημερινή δημοπρασία δέσμευσης δυναμικότητας κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου αναμενόταν να κινηθεί σε ανάλογα επίπεδα με την προηγούμενη φορά, με το «εγχείρημα» να παραμένει, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, παγιδευμένο στις παθογένειές του.
Η αμέσως προηγούμενη δημοπρασία του Δεκεμβρίου για παράδοση φορτίων τον Ιανουάριο κατέγραψε μηδενικό ενδιαφέρον εκ μέρους της αγοράς, με τις εκτιμήσεις, όπως υπογράμμισε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Ρίτα Γκάλι -μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της εκδήλωσης εγκαινίων για τον νέο Σταθμό Συμπίεσης Φυσικού Αερίου στην Αμπελιά Φαρσάλων την περασμένη Παρασκευή-, να αποτυπώνουν καταρχήν εξαιρετικά μειωμένες προσδοκίες, χωρίς, ταυτόχρονα, να αποκλείουν «μια από τα ίδια», με το «απόλυτο μηδέν» να γράφεται εις το πηλίκον της σημερινής δημοπρασίας.
Τα «αγκάθια» παραμένουν
Η απαισιοδοξία της αγοράς, όπως υπογράμμισε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, εδράζεται σε δομικές αδυναμίες στον σχεδιασμό του Κάθετου Διαδρόμου και οι οποίες αφορούν από τη χρονική διάρκεια των προϊόντων έως την τιμολόγηση της διέλευσης.
Αν και έχουν σημειωθεί βήματα από την αρχική σύλληψη του project, εντούτοις, τα εν λόγω ζητήματα συνεχίζουν να ταλανίζουν και πολύ περισσότερο να εμποδίζουν να ενταχθεί οργανικά ο Κάθετος Διάδρομος στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χάρτη φυσικού αερίου, ως μια κρίσιμη εναλλακτική όδευση, που θα συμβάλει στην υποκατάσταση του ρωσικού αερίου.
Αναλυτικότερα, το πρόβλημα, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές της αγοράς και επιβεβαιώνει η CEO του ΔΕΣΦΑ, ξεκινάει από την ανυπαρξία μακροπρόθεσμων προϊόντων δέσμευσης σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους περιορισμούς στη δυναμικότητα. Ως γνωστόν, τα προϊόντα «Route 1», «Route 2» και «Route 3» -με τα δύο τελευταία να διατίθενται πρώτη φορά στην προηγούμενη δημοπρασία και να αφορούν ποσότητες μέσω του FSRU της Αλεξανδρούπολης και μέσω του TAP, αντίστοιχα- διατίθενται σε μηνιαία βάση, με αποτέλεσμα ο διαθέσιμος χρόνος ολίγων ημερών μετά το «auction», όπως υπογραμμίστηκε, να μην επαρκεί για την εξεύρεση φορτίου.
Με άλλα λόγια, τα «logistics» της αγοράς φυσικού αερίου αδυνατούν να στηρίξουν τέτοιους «χρόνους», με την πρόσθετη -τρέχουσα- δυσκολία να αφορά τις υψηλές εγχώριες ανάγκες των χωρών κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, γεγονός που με τη σειρά του αφήνει μικρά περιθώρια δυναμικότητας προς δημοπράτηση, με το ενδιαφέρον, την ίδια στιγμή, των traders και της αγοράς «εύλογα» να στρέφεται στο μεγάλο κομμάτι της πίτας, που είναι η τρέχουσα υψηλή ζήτηση.
Τι χρειάζεται να γίνει
Υπό αυτό το πρίσμα, οι διαχειριστές των εμπλεκόμενων χωρών, σε συνεργασία με τις Ρυθμιστικές Αρχές και με την ενεργότερη πλέον συμβολή της Κομισιόν, έχουν συστήσει ομάδες εργασίας, προκειμένου να επεξεργαστούν και να καταλήξουν σε μια νέα, εφ’ όλης της ύλης φόρμουλα, που θα επιτρέψει έναν καλύτερο σχεδιασμό του Κάθετου Διαδρόμου, τόσο με την εισαγωγή μακροπρόθεσμων προϊόντων σε τριμηνιαία έως και ετήσια βάση όσο και με την εγκαθίδρυση ενός πιο ανταγωνιστικού τιμολογιακού περιβάλλοντος, που θα «συγκρίνεται» επί ίσοις όροις με άλλες ανταγωνιστικές οδεύσεις προς Ουκρανία καθώς και άλλες χώρες των Βαλκανίων.
Ζήτημα ευρωπαϊκής βούλησης
Η συζήτηση φέρεται να μετατοπίζεται στο πολιτικό επίπεδο, με τον επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρο Εξάρχου, να εμφανίζεται ιδιαίτερα αιχμηρός από το βήμα του Νταβός, καλώντας κατ’ ουσίαν την Ε.Ε. να αποφασίσει αν θα κινηθεί ως Ε.Ε. και αναλόγως να πράξει με πιο αποφασιστικά μέτρα (πρόταση για επιδότηση του Κάθετου Διαδρόμου) ή θα κινηθούν κατά μόνας τα κράτη-μέλη, με το καθένα να θέτει τις προτεραιότητές του, πράγμα που «υποχρεωτικά» θέτει σε δεύτερη μοίρα τα περί ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης στην απεξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες.
Πηγή: Ναυτεμπορική
