Συνεχίζονται οι έρευνες νότια της Καρπάθου για το καλώδιο που θα συνδέσει ενεργειακά την Κύπρο με την Ευρώπη. Στα τέλη του 2031 τοποθετείται η ολοκλήρωση του έργου, ύψους 1,94 δισ. ευρώ, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει με χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, καθώς η διασύνδεση με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα θεωρείται έργο στρατηγικής σημασίας, τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη μείωση του κόστους ηλεκτρισμού.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδει η ΕΡΤ , το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo πραγματοποιεί για τρίτη συνεχόμενη ημέρα βυθομετρήσεις νότια της Καρπάθου, ακολουθώντας την πορεία που έχει καθοριστεί μέσω της σχετικής NAVTEX. Στην περιοχή επικρατεί ηρεμία, με την ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» να παραμένει κοντά στο ερευνητικό σκάφος.
Την ίδια ώρα, τουρκική φρεγάτα βρίσκεται στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή και παρακολουθεί τις κινήσεις του πλοίου, διατηρώντας, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μεγάλη απόσταση.
Μήνυμα Γεραπετρίτη προς την Άγκυρα
Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, τονίζοντας ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να αποδεχθεί παρεμβάσεις στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Μιλώντας στο διεθνές στρατηγικό φόρουμ στο ιρακινό Κουρδιστάν, ο Έλληνας υπουργός αναφέρθηκε σε προηγούμενα περιστατικά τουρκικής παρέμβασης, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκής σημασίας.
«Έχουμε καταστήσει σαφές ότι το έργο αυτό έχει ευρωπαϊκή σημασία και δεν πρόκειται να ανεχθούμε κανενός είδους παρέμβαση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα για την Κύπρο, καθώς οι εξελίξεις γύρω από το καλώδιο συνδέονται άμεσα με την ενεργειακή της αυτονομία, αλλά και με τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πότε αναμένεται να ολοκληρωθεί το έργο
Η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου τοποθετείται χρονικά στα τέλη του 2031. Το έργο έχει μήκος περίπου 898 χιλιομέτρων, ισχύ 1.000 μεγαβάτ και συνολικό προϋπολογισμό 1,94 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, τα 657 εκατ. ευρώ καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF). Η διασύνδεση έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία της για τον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό.
Παρά τις τεχνικές δυσκολίες, που σχετίζονται κυρίως με τα μεγάλα βάθη της θάλασσας και τα οποία σε ορισμένα σημεία φτάνουν τα 3.000 μέτρα, το έργο προχωρά σταδιακά.
Με βάση το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036, έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, ενώ έχει ολοκληρωθεί περίπου το 60% των θαλάσσιων ερευνών. Παράλληλα, έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής, με νέο σταθμό να προβλέπεται στην Κύπρο και επέκταση του υφιστάμενου σταθμού στη Δαμάστα της Κρήτης.
Πόσο θα ωφεληθούν οι καταναλωτές στην Κύπρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα κυπριακά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις για την επίδραση του έργου στις τιμές του ηλεκτρισμού.
Σύμφωνα με μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η λειτουργία της διασύνδεσης εκτιμάται ότι θα αποφέρει συνολικό ετήσιο όφελος από 123 έως 138 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους αναμένεται να καταγραφεί στην Κύπρο. Ειδικότερα, οι τιμές χονδρικής του ηλεκτρισμού εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 19%, προσεγγίζοντας τα επίπεδα της ελληνικής αγοράς.
Το επόμενο βήμα: Η διασύνδεση με το Ισραήλ
Η ηλεκτρική σύνδεση Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο σκέλος ενός ευρύτερου σχεδιασμού, ο οποίος προβλέπει και τη διασύνδεση της Κύπρου με το Ισραήλ.
Το δεύτερο τμήμα έχει μήκος περίπου 310 χιλιομέτρων, ενώ η μελέτη βιωσιμότητας έχει ολοκληρωθεί με θετικά αποτελέσματα. Η υλοποίησή του θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, διευκολύνοντας παράλληλα τη μεγαλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η σημασία του συνολικού σχεδιασμού είναι καθοριστική. Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης με την Ελλάδα θα σημάνει την έξοδο από την ενεργειακή απομόνωση, καθώς η Κύπρος παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν έχει συνδεθεί με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ελλάδα.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης πραγματοποιεί διαδοχικές ενημερώσεις των πολιτικών αρχηγών για θέματα εξωτερικής πολιτικής, με την αντιπολίτευση να ζητά περισσότερη ενημέρωση και διαφάνεια σχετικά με τους κυβερνητικούς χειρισμούς.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, υπογράμμισε την ανάγκη εθνικής ομοψυχίας απέναντι στον αναθεωρητισμό, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, εξέφρασε επιφυλάξεις για τους κυβερνητικούς χειρισμούς και την αξιοποίηση σχετικών εγγράφων από την Τουρκία.
Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ επανέφερε το αίτημα για σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών και δημοσιοποίηση των ρηματικών διακοινώσεων. Κριτική άσκησαν επίσης ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, καθώς και ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς.
