Ομοσπονδιακή δικαστής σταμάτησε χθες Δευτέρα πρωτοβουλία της Κυβέρνησης του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προκειμένου να αρθεί η νομική προστασία 350.000 υπηκόων της Αϊτής που ζουν στις ΗΠΑ, αποτρέποντας την απέλασή τους στη χώρα της Καραϊβικής, που σπαράσσεται από τη βία συμμοριών.
Η Άνα Ρέγες ανέστειλε προσπάθεια του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφαλείας να βάλει τέλος στο λεγόμενο TPS («καθεστώς προσωρινής προστασίας») των υπηκόων της Αϊτής. Το κυβερνητικό μέτρο επρόκειτο να τεθεί σε εφαρμογή αύριο Τετάρτη παρότι στη φτωχότερη χώρα του δυτικού ημισφαιρίου η δράση των συμμοριών έχει εκτοπίσει εξαναγκαστικά πάνω από 1,4 εκατ. ανθρώπους στο εσωτερικό, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η κ. Ρέγες, διορισμένη από τον δημοκρατικό πρώην Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, αποφάνθηκε έπειτα από ομαδική προσφυγή Αϊτινών, που επιδίωκαν να εμποδίσουν την Κυβέρνηση του ρεπουμπλικάνου να τους εκθέσει στον κίνδυνο άμεσης απέλασης αφαιρώντας τους το καθεστώς προστασίας.
Στην απόφασή της, επιχειρηματολόγησε ότι η Υπουργός Κρίστι Νόεμ παραβίασε τις απαιτούμενες διαδικασίες για τον τερματισμό του TPS, καθώς και την πέμπτη τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, που εγγυάται ίση μεταχείριση έναντι του νόμου.
«Οι προσφεύγοντες καταγγέλλουν ότι η υπουργός Νόεμ προκατέλαβε την απόφασή της για τον τερματισμό (του TPS) και το έκανε λόγω της εχθρότητάς της στους μετανάστες που δεν είναι λευκή. Αυτό μοιάζει ουσιαστικά πιθανό», ανέφερε στην ετυμηγορία.
Η δικηγορική εταιρεία που ανέλαβε να εκπροσωπήσει τους Αϊτινούς εξήρε την απόφαση, τονίζοντας ότι η κατάσταση στην Αϊτή παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη.
«Η ετυμηγορία αυτή αναγνωρίζει τους σοβαρούς κινδύνους (…) που θα αντιμετώπιζαν οι δικαιούχοι αν αναγκάζονταν να επιστρέψουν κι εγγυάται πως μπορούν να παραμείνουν εδώ στις ΗΠΑ—όπως έχει νομοθετήσει το Κογκρέσο — για να συνεχίσουν τη ζωή τους, συνεισφέροντας στις κοινότητές τους και υποστηρίζοντας τις οικογένειές τους», σημείωσε.
Το καθεστώς προστασίας γενικά χορηγείται από τις αμερικανικές αρχές σε ανθρώπους οι χώρες των οποίων πλήττονται από φυσικές καταστροφές, ένοπλες συρράξεις ή άλλα έκτακτα γεγονότα. Εγγυάται πως βρίσκουν δουλειά νόμιμα και δεν απελαύνονται.
Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφαλείας ανέλαβε πρωτοβουλίες για να αφαιρεθεί το καθεστώς αυτό από τους υπηκόους δέκα και πλέον χωρών, στο πλαίσιο της πολιτικής μαζικών απελάσεων μεταναστών του προέδρου Τραμπ, επιχειρηματολογώντας πως το μέτρο προσωρινό είχε πάντα σκοπό να προσφέρεται «προσωρινή» προστασία, όχι να είναι «πρόγραμμα de facto αμνηστίας».
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Τρίσα ΜακΛάφλιν κατέστησε σαφές μέσω X ότι θα ασκηθεί έφεση στη δικαστική απόφαση και ότι η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο κάνοντας λόγο περί «ανομίας» και «ακτιβισμού» της δικαστικού.
«Το TPS για την Αϊτή χορηγήθηκε έπειτα από σεισμό που είχε γίνει πριν από 15 και πλέον χρόνια, δεν προοριζόταν ποτέ να γίνει de facto πρόγραμμα αμνηστίας, παρ’ όλ’ αυτά έτσι το χρησιμοποίησαν προηγούμενες κυβερνήσεις για δεκαετίες. Προσωρινή σημαίνει προσωρινή και την τελευταία λέξη δεν θα την πει ακτιβίστρια δικάστρια νομοθετώντας από την έδρα», εξεμάνη η εκπρόσωπος.
Όντως το καθεστώς προστασίας από την απέλαση συμπεριέλαβε τους Αϊτινούς το 2010, μετά τον καταστροφικό σεισμό 7 βαθμών που είχε πλήξει τη χώρα της Καραϊβικής. Έκτοτε οι αρχές των TPS το παρέτειναν, πιο πρόσφατα η κυβέρνηση Μπάιντεν τον Ιούλιο του 2024 για άλλους 18 μήνες, επικαλούμενη τις «ταυτόχρονες κρίσεις, στην οικονομία, στην ασφάλεια, στην πολιτική και στη δημόσια υγεία».
Αφού επέστρεψε ο Πρόεδρος Τραμπ στον Λευκό Οίκο η κυβέρνησή του κινήθηκε για να ακυρωθεί η παράταση του TPS για 18 μήνες, ως τον Φεβρουάριο, ώστε λήξει τον Αύγουστο.
Όμως αφού δικαστής στη Νέα Υόρκη αποφάνθηκε πως η κ. Νόεμ δεν είχε νομικά τη δικαιοδοσία για αυτό, το υπουργείο της κινήθηκε για να τερματίσει αμετάκλητα το TPS για τους Αϊτινούς τον Νοέμβριο, υποστηρίζοντας πως δεν υπάρχουν «εξαιρετικές και προσωρινές συνθήκες» που εμποδίζουν τον επαναπατρισμό μεταναστών.
Τον Οκτώβριο, η UNICEF υπολόγιζε ότι πάνω από 6 εκατομμύρια άνθρωποι, με άλλα λόγια ο μισός και πλέον πληθυσμός της Αϊτής, συμπεριλαμβανομένων 3,3 εκατ. παιδιών, χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια.
