Από «δύσκολη αγορά» σε αγορά-στόχο μετατρέπεται σταδιακά η Ινδία για τα ελληνικά τρόφιμα, καθώς η ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική της ινδικής οικονομίας, η άνοδος της μεσαίας τάξης και η προοπτική δραστικής μείωσης δασμών στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ–Ινδίας δημιουργούν νέα δεδομένα για τον αγροδιατροφικό κλάδο.
Παρότι οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων παραμένουν χαμηλές και έντονα συγκεντρωμένες σε λίγες κατηγορίες, τα περιθώρια διεύρυνσης είναι σημαντικά, ιδίως για προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, τα φρούτα και τα μεταποιημένα τρόφιμα.
Οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων και ποτών προς την Ινδία παραμένουν περιορισμένες, αν και καταγράφουν σαφή βελτίωση. Την περίοδο 2024–2025 διαμορφώθηκαν συνολικά σε 21,05 εκατ. δολ.( 17,89 εκατ. ευρώ με βάση χθεσινή ισοτιμία), αυξημένες κατά 2,3% έναντι των περίπου 20,57 εκατ. δολ (17,485 εκατ. ευρώ) της περιόδου 2023–2024, με την άνοδο να προέρχεται κυρίως από επιμέρους κατηγορίες και όχι από διεύρυνση της βάσης προϊόντων.
Καθοριστικό ρόλο διατηρούν τα παρασκευάσματα τροφών ζώων, που αυξήθηκαν κατά 5% από περίπου 10,00 εκατ. δολ. (8,5 εκατ. ευρώ) το 2023–2024 σε 10,50 εκατ. δολ. (8,92 εκατ. ευρώ) το 2024–2025, καλύπτοντας και στις δύο χρήσεις άνω του 50% του συνόλου. Ακολουθούν τα ακτινίδια, με εξαγωγές 4,50 εκατ. δολ. (3,82 εκατ. ευρώ) το 2023–2024 και 4,70 εκατ. δολ. (3,995 εκατ. ευρώ) το 2024–2025, η κορινθιακή σταφίδα, που ενισχύθηκε κατά 9% από 3,30 (2,805 εκατ. ευρώ) σε 3,60 εκατ. δολ. (3,06 εκατ. ευρώ), και τα μήλα, τα οποία αυξήθηκαν κατά 11% από 0,75 εκατ. δολ (0,63 εκατ. ευρώ) σε 0,83 εκατ. δολ.(0,706 εκατ. ευρώ). Στον αντίποδα, τα λοιπά τρόφιμα –ελιά, ελαιόλαδο, φέτα, φύλλο για πίτες και ζαχαρώδη– παραμένουν χαμηλής αξίας, αν και παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο: από 720 χιλ. δολ. (612 χιλ ευρώ) το 2023–2024 σε 1,03 εκατ. δολ. (876 χιλ ευρώ) το 2024–2025 (+38,9%).
Οι εξαγωγές ακτινιδίων υποχώρησαν, εν μέρει λόγω της επανεμφάνισης του ιρανικού ανταγωνισμού μετά την άρση των απαγορεύσεων, γεγονός που αναδεικνύει και ζητήματα ελέγχου προέλευσης. Αντίθετα, η κορινθιακή σταφίδα σχεδόν διπλασίασε τις πωλήσεις της, επιβεβαιώνοντας ότι η ποιότητα και η διαφοροποίηση μπορούν να λειτουργήσουν ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ακόμη και σε απαιτητικές αγορές.
Η συνολική εικόνα πάντως των εξαγωγών τροφίμων επιβεβαιώνει ότι, παρά τη θετική δυναμική, η ελληνική παρουσία στην ινδική αγορά εξακολουθεί να είναι στενά συγκεντρωμένη και με περιορισμένη διείσδυση σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ωστόσο οι προοπτικές διαφαίνονται πολύ σημαντικές. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αγροτικός τομέας στην Ινδία συμμετέχει κατά περίπου 18% στο ΑΕΠ και διατηρεί κομβική κοινωνικοοικονομική σημασία, καθώς απασχολεί άνω του 45% του εργατικού δυναμικού της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία της Reserve Bank of India. Η γεωργική απόδοση, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες και τον κύκλο των μουσώνων, επηρεάζει άμεσα το αγροτικό εισόδημα και, κατ’ επέκταση, την ιδιωτική κατανάλωση στην περιφέρεια, διαμορφώνοντας τη συνολική ζήτηση για καταναλωτικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της μεσαίας τάξης και η σταδιακή μετατόπιση των καταναλωτικών προτύπων προς πιο ποιοτικά και διαφοροποιημένα τρόφιμα δημιουργούν ένα νέο πεδίο ευκαιριών για τα εγχώρια αγροδιατροφικά προϊόντα. Η ινδική μεσαία τάξη εμφανίζει αυξανόμενο ενδιαφέρον για προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, το κρασί και τα φρούτα.
Οι μακροοικονομικές προοπτικές της Ινδίας ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία της αγοράς. Σύμφωνα με την έκθεση India Economic Outlook της Deloitte (Αύγουστος 2025), η χώρα αναμένεται να αναρριχηθεί στην 4η θέση παγκοσμίως βάσει ΑΕΠ έως το τέλος του 2025. Η ιδιωτική κατανάλωση αντιστοιχεί πλέον στο 61,4% του ΑΕΠ, λειτουργώντας ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, σε ένα περιβάλλον αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Ινδίας διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις μελλοντικές προοπτικές Η κατάργηση ή σημαντική μείωση δασμών που σήμερα υπερβαίνουν κατά μέσο όρο το 36% μεταβάλλει ριζικά το τοπίο για την ευρωπαϊκή –και κατ’ επέκταση την ελληνική– αγροδιατροφική βιομηχανία. Ενδεικτικά, οι δασμοί στο κρασί προβλέπεται να μειωθούν από 150% σε 75% με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και σταδιακά έως το 20%, στο ελαιόλαδο από 45% στο 0% εντός πενταετίας, ενώ σημαντικές μειώσεις προβλέπονται και για τα μεταποιημένα τρόφιμα, όπως αρτοσκευάσματα και ζαχαρώδη. Παράλληλα, δασμοί σε φρούτα όπως ακτινίδια και αχλάδια μειώνονται, έστω και με ποσοστώσεις, ενώ σε χυμούς φρούτων και ορισμένα προϊόντα κρέατος προβλέπεται πλήρης μηδενισμός.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η παράλληλη διαπραγμάτευση για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις, καθώς η προστασία προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις απομιμήσεις και να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αξία της ελληνικής προσφοράς. Για προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και οι επιτραπέζιες ελιές, η κατοχύρωση στην ινδική αγορά δεν αποτελεί απλώς νομική ασπίδα, αλλά βασικό εργαλείο εμπορικής στρατηγικής.
Ινδία – Ελλάδα: η μεταποίηση τροφίμων ως επενδυτική γέφυρα προς την Ευρώπη
Η Ινδία δεν αποτελεί μόνο αγορά-στόχο για τα ελληνικά τρόφιμα, αλλά και δυνητικό επενδυτικό εταίρο στον αγροδιατροφικό τομέα, ιδίως στη μεταποίηση με εξαγωγικό προσανατολισμό προς την Ευρώπη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Switz Group, συνδεδεμένος με τον ινδικό όμιλο Britannia, που έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα μέσω θυγατρικών του.
Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στον όμιλο να αξιοποιεί την ελληνική παραγωγική βάση ως «πύλη» προς την ευρωπαϊκή αγορά, παρακάμπτοντας εμπορικά και δασμολογικά εμπόδια και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων του.
Από το 2017, η Switz Group έχει αποκτήσει πάνω από 20 ελληνικές εταιρείες στον χώρο της αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής και των συσκευασμένων προϊόντων. Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνονται η Olympic Foods, η Ιωνική Σφολιάτα, η CSM Hellas / Artizan Hellas, η Κρητών Άρτος, η Σαμούρη (Samouri) και η Κουλουράδες, καθώς και η Troufa, η Μίδας Τρόφιμα ΙΚΕ (Daily Donuts) και η The Bakers in the Hood.
Για την Ελλάδα, τέτοιου τύπου επενδύσεις λειτουργούν διττά, αφενός ενισχύουν τη βιομηχανία τροφίμων, την απασχόληση και την προστιθέμενη αξία, αφετέρου εντάσσουν τη χώρα σε διεθνείς αλυσίδες αξίας με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Πηγή: Ναυτεμπορική
