Η καρδιά της Ευρώπης χτυπάει σήμερα στην Ιταλία, όπου βρίσκεται στα σπάργανα μία νέα συμμαχία πάνω στις «στάχτες» του γαλλογερμανικού άξονα.
Τουλάχιστον αυτό φαίνεται να επιδιώκει ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς που επιχειρεί να προσεγγίσει την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μέλονι για μεγαλύτερο συντονισμό και συνεργασία των δύο χωρών.
Έδωσε μάλιστα μια ιδέα των επιδιώξεών του στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, όπου δήλωσε ότι ελπίζει πως η γερμανοϊταλική πρωτοβουλία θα αποφέρει «σχεδόν επαναστατικές ιδέες» για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης, ζητώντας «ένα φρένο έκτακτης ανάγκης» και αναμόρφωση του προϋπολογισμού της ΕΕ, ώστε να επικεντρωθούν οι πόροι στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. «Θέλουμε μια γρήγορη, δυναμική Ευρώπη», είπε χαρακτηριστικά.
Στη συνάντηση που θα έχουν σήμερα στη Ρώμη, Μερτς και Μελόνι θα εστιάσουν στα μέτρα που θα πρέπει να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να είναι λιγότερο ευάλωτη στις πιέσεις των εμπορικών εταίρων και των παγκόσμιων δυνάμεων, σύμφωνα με προσχέδιο των συνομιλιών που επικαλείται το Bloomberg.
Σκοπεύουν να παρουσιάσουν τις ιδέες τους σε άλλους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής στις 12 Φεβρουαρίου, η οποία θα εστιάσει σε θέματα ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Η συνάντηση έρχεται στο τέλος μιας ταραχώδους εβδομάδας, στην οποία χώρεσαν οι δασμολογικές απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, με επίκεντρο τη Γροιλανδία, οι πιέσεις του να αποκτήσουν οι ΗΠΑ το αρκτικό νησί και η εκτόνωση της έντασης με την αλλαγή στάσης του Αμερικανού προέδρου.
Σε τέτοιες στιγμές τρικυμίας, υπό άλλες συνθήκες, η Γερμανία θα στρεφόταν στη Γαλλία προκειμένου να χαράξει σχέδια σε σχέση με την ΕΕ και την αντίδρασή της στην κατάσταση. Ωστόσο, βλέπουμε ότι ο Μερτς ευθυγραμμίζεται πλέον περισσότερο με τη Μελόνι.
Μεγαλώνει η «απόσταση» με το Παρίσι
Εν μέρει, εξηγεί το Politico, αυτή η απομάκρυνση του Γερμανού καγκελάριου από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν οφείλεται στη στάση που τήρησε το Παρίσι στο θέμα της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ με χώρες της Νότιας Αμερικής. Η Γαλλία προσπάθησε να υπονομεύσει τη Mercosur, υπέρ της οποίας είναι οι Γερμανοί προσβλέποντας στην ενίσχυση των εξαγωγών.
Κατά το Politico, η Γερμανία εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να αποσυρθεί από το κοινό πρόγραμμα για την ανάπτυξη ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους, γνωστού ως FCAS, αξίας 100 δισ. ευρώ. Οι δύο πλευρές διαφώνησαν επίσης ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν στο σχέδιο.
Ουσιαστικά, μία από τις πιο σημαντικές συνέπειες της κρίσης της Γροιλανδίας είναι η αποκάλυψη της αυξανόμενης απόστασης μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού, σχολιάζει από την πλευρά του το πρακτορείο Bloomberg υπενθυμίζοντας ότι οι δύο χώρες διαφωνούν το τελευταίο διάστημα για τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ, με το Παρίσι να τάσσεται υπέρ της αύξησης του δανεισμού και του πιο κεντρικού ελέγχου, κάτι που δεν βρίσκει σύμφωνο το Βερολίνο.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, σημειώνει το Bloomberg, η επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ επιτείνει την αίσθηση ότι αποκλίνουν τα συμφέροντα της Γαλλίας και της Γερμανίας, εν μέρει λόγω της μεγαλύτερης εξάρτησης του Βερολίνου από τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Γι΄αυτό και ο Μακρόν έριξε κάπως ελαφρά τη καρδία το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του εμπορικού «μπαζούκα» που διαθέτει η ΕΕ, με τον Μερτς να επικρίνει δημοσίως τη στάση του Γάλλου προέδρου.
Οι δρόμοι οδηγούν στη… Ρώμη
Οι γαλλογερμανικές διαφωνίες αποκτούν πλέον τέτοιο βάρος που ο Μερτς αναζητά νέους δρόμους. Και οι δρόμοι του αυτή τη φορά βγάζουν στη Ρώμη όπου η Ιταλίδα πρωθυπουργός έχει καταφέρει να αναδειχθεί σε μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες στην Ευρώπη και, όπως και ο Μερτς, επιδιώκει να παραμείνει στο πλευρό του προέδρου των ΗΠΑ ενώ παράλληλα περιστασιακά δυσφορεί με τους περιορισμούς που επιβάλλει η ΕΕ.
Το προσχέδιο των σημερινών συνομιλιών στην ιταλική πρωτεύουσα αναφέρεται στη Γερμανία και την Ιταλία ως «τις δύο κύριες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης», σε ένα σαφή καρφί στη Γαλλία, η οποία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ.
«Τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής που συνδέουν τη Ρώμη και το Βερολίνο κυμαίνονται από τη διατήρηση της ενότητας της Δύσης έως την ειρήνη στη Μέση Ανατολή», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Τζιαντζιάκομο Καλοβίνι, βουλευτής από το κόμμα της Μελόνι. «Οι επιχειρήσεις θα αποτελέσουν επίσης βασικό επίκεντρο, καθώς ο μεταποιητικός τομέας που είναι τόσο κρίσιμος για την Ιταλία και τη Γερμανία έχει πληρώσει το τίμημα για πάρα πολλά λάθη που έγιναν στις Βρυξέλλες».
Κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους, Μερτς και Μελόνι αναμένεται να υπογράψουν συμφωνία συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, σύμφωνα με διπλωμάτες που εργάζονται στις προετοιμασίες.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη αμυντικές βιομηχανίες όπως η γερμανική Rheinmetall και η ιταλική Leonardo συνεργάζονται σε σειρά από πρότζεκτ.
Συνολικά, στις συναντήσεις θα συμμετάσχουν 21 κορυφαίοι υπουργοί από τις δύο χώρες, οι οποίοι αναμένεται να υπογράψουν περίπου 10 συμφωνίες, σύμφωνα με την ιταλική κυβέρνηση.
Ίσως το πιο φιλόδοξο, σχολιάζει το Politico, είναι ότι η Ιταλία και η Γερμανία συνεργάζονται για να καταρτίσουν ένα νέο σχέδιο δράσης για την αναζωογόνηση της βιομηχανίας της ΕΕ και την επέκταση των εξαγωγών, μέσα από ένα κοινό έγγραφο θέσης για τη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου.
«Γάμος συμφέροντος»
Πάντως το Politico κάνει λόγο για «γάμο συμφέροντος» υπενθυμίζοντας ότι οι δύο ηγέτες, στην πραγματικότητα, έχουν σημαντικές διαφορές.
Η Μελόνι, για παράδειγμα, αρνήθηκε να υποστηρίξει το σχέδιο, που προωθήθηκε από τον Μερτς, για τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ απέσυρε επίσης για λίγο την υποστήριξή της στη Mercosur, προκειμένου να εξασφαλίσει παραχωρήσεις για τους Ιταλούς αγρότες, προτού τελικά την υποστηρίξει.
Η Ιταλία πιέζει επίσης εδώ και καιρό για χαλαρότερη ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική – και είναι σύμμαχος της Γαλλίας σε αυτό το ζήτημα – ενώ η Γερμανία έχει λειτουργήσει ως ο σκληροτράχηλος επιβλέπων της ΕΕ όσον αφορά τις δαπάνες.
Αλλά ακόμη και εδώ υπήρξε κάποια σύγκλιση, εξηγεί το Politico, με την Μελόνι να περιορίζει τις δαπάνες της Ιταλίας και τον Μερτς να τάσσεται υπέρ της ιστορικής επέκτασης των δαπανών για υποδομές και άμυνα, που χρηματοδοτούνται από το χρέος.
«Κατ’ ουσίαν, μεγάλο μέρος της συμμαχίας μεταξύ Μερτς και Μελόνι είναι προϊόν αλλαγών που έγιναν για την πολιτική τους επιβίωση στο εσωτερικό», σχολιάζει εξηγώντας πως η Μελόνι έχει μετακινήσει το εθνικιστικό κόμμα της στο κέντρο, ιδιαίτερα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, η άνοδος του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στη Γερμανία έχει αναγκάσει τον Μερτς να στρέψει το συντηρητικό του κόμμα προς τα δεξιά στο θέμα της μετανάστευσης.
«Αυτή η ιδεολογική συγχώνευση έχει επιτρέψει την αναθέρμανση των σχέσεων. Καθώς ο Μερτς αναζητά εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να μειώσει δραστικά την εισροή αιτούντων άσυλο που έρχονται στην Ευρώπη, να αλλάξει τους κανονισμούς και να πιέσει για περισσότερο εμπόριο — και να παράσχει ένα αντίβαρο στον Μακρόν, η Μελόνι έχει εξελιχθεί σε μια ολοένα και πιο σημαντική προσωπικότητα για τον καγκελάριο».
