Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συζήτησε την έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν σε ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες που είχε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, δηλώνοντας ότι η Μόσχα είναι πρόθυμη να μεσολαβήσει στην περιοχή, ανέφερε το Κρεμλίνο.
Μετά την τηλεφωνική συνομιλία με τον Νετανιάχου, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να συνεχίσει «τις προσήκουσες μεσολαβητικές προσπάθειες» και «να προωθήσει εποικοδομητικό διάλογο με την συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων κρατών» για την άμβλυνση των εντάσεων γύρω από το Ιράν.
«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσίασε προσεγγίσεις αρχών υπέρ της ενίσχυσης των πολιτικο-διπλωματικών μέτρων για την προστασία τη σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή», σύμφωνα με την ανακοίνωση του Κρεμλίνου.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ανακοίνωσε ότι προχωρήσει αργότερα σε ενημέρωση σχετικά με την τηλεφωνική συνομιλία με τον Πεζεσκιάν.
Πρόκειται για μια προσπάθεια από τον Ρώσο πρόεδρο να εμφανισθεί ως μεσολαβητής στην κρίση που προκάλεσε το κίνημα διαμαρτυρίας και αμφισβήτησης του ιρανικού καθεστώτος και η άγρια καταστολή του.
Από την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας στις 28 Δεκεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε επανειλημμένα με στρατιωτική επέμβαση κατά της Τεχεράνης.
Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταγγέλλουν ότι το ιρανικό καθεστώς εφάρμοσε άγρια καταστολή των διαδηλώσεων, με χιλιάδες νεκρούς σε μία χώρα όπου το Ιντερνετ είναι μπλοκαρισμένο εδώ και μία εβδομάδα.
Το Ιράν είναι σημαντικός διπλωματικός, οικονομικός και στρατιωτικός εταίρος της Μόσχας στην Μέση Ανατολή.
Οι σχέσεις τους ενισχύθηκαν μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο 2022. Τον Ιανουάριο 2025 υπέγραψαν συμφωνία στρατηγικής σύμπραξης για την ενίσχυση των σχέσεών τους, κυρίως στον στρατιωτικό τομέα.
Το Ιράν κατηγορείται από το Κίεβο και τους Δυτικούς ότι έχει προμηθεύσει στην Ρωσία drone Shahed και πυραύλους μικρού βεληνεκούς για τον πόλεμο που διεξάγει κατά της Ουκρανίας.
Οποιαδήποτε απειλή επομένως για το ιρανικό καθεστώς θα αποτελούσε σοβαρή ανησυχία για τη Μόσχα, που έρχεται να προστεθεί δεκατρείς μήνες αφότου έχασε ένα σημαντικό σύμμαχο στη Μέση Ανατολή με την ανατροπή του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ένας άλλος σύμμαχος της Ρωσίας, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, συνελήφθη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Ερωτηθείς ποια υποστήριξη θα μπορούσε να παράσχει η Ρωσία στο Ιράν, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε: «Η Ρωσία παρέχει ήδη βοήθεια όχι μόνο στο Ιράν αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή, και στην υπόθεση της περιφερειακής σταθερότητας και ειρήνης. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις προσπάθειες του προέδρου να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων».
Απροθυμία ή αδυναμία
Η απροθυμία ή η αδυναμία του Κρεμλίνου να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη στα καθεστώτα του Ιράν, της Συρίας και της Βενεζουέλας αποτελεί πλήγμα όχι μόνο για τις προσπάθειες του Πούτιν να παρουσιάσει τη Ρωσία ως παγκόσμια δύναμη, αλλά και για τις προσπάθειές του να οικοδομήσει μια συμμαχία αποτελούμενη από αντιδυτικές χώρες, σχολιάζουν οι Sunday Times.
Όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία από την Ουκρανία το 2014 και ξεκίνησε τον εκσυγχρονισμό των στρατιωτικών της δυνατοτήτων, ο Πούτιν καυχήθηκε ότι η Μόσχα βρισκόταν στο δρόμο για την ανάκτηση του καθεστώτος της υπερδύναμης που είχε χάσει με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. «Ακούστε μας τώρα», δήλωνε το 2018 καθώς παρουσίαζε νέα «ανίκητα» πυρηνικά όπλα που ισχυρίστηκε ότι θα μπορούσαν να διαφύγουν των αμερικανικών συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας.
Ο τόνος του είναι πλέον αισθητά διαφορετικός. Σε ομιλία του για την εξωτερική πολιτική στο Κρεμλίνο την Πέμπτη, καταδίκασε «όσους… θεωρούν επιτρεπτό να υπαγορεύουν τη θέλησή τους, να κάνουν κηρύγματα σε άλλους και να εκδίδουν εντολές», αλλά δεν έκανε καμία άμεση αναφορά στην ανατροπή του Μαδούρο από την Ουάσιγκτον ή στις απειλές του Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν.
Δεν ανέφερε επίσης τίποτα για την κατάσχεση από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις πετρελαιοφόρου με ρωσική σημαία από τον σκιώδη στόλο που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις.
Επιπλέον, το Κρεμλίνο δεν έχει σχολιάσει τις απειλές του Τραμπ κατά της Κούβας, που είναι σύμμαχος της Ρωσίας από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης.
Η αποτυχία της Ρωσίας να υπερασπιστεί τους συμμάχους της οφείλεται εν μέρει σε μια απλή έλλειψη πόρων. Με τον στρατό του Πούτιν να απασχολείται στην Ουκρανία, αναγκάζεται να κάνει μια ρεαλιστική επιλογή ανάμεσα σε μια σύγκρουση που πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει και σε μια σύγκρουση που ενδεχομένως θα την έφερνε σε άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα.
Το Κρεμλίνο εξακολουθεί να επιθυμεί να διατηρήσει φιλικές σχέσεις με τον Τραμπ, επειδή ελπίζει ότι θα πιέσει την Ουκρανία για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτύχει τους περισσότερους, αν όχι όλους, τους στόχους της Μόσχας στον πόλεμο, εκτιμούν οι αναλυτές.
Το Ινστιτούτο για την Μελέτη του Πολέμου (ISW) εκτιμάει ότι η Ρωσία θα «συνεχίσει τις προσπάθειες να κερδίσει την εύνοια του Τραμπ με την ελπίδα να εξασφαλίσει ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα στην Ουκρανία, ακόμη και εις βάρος των εταίρων της, επειδή ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει η απόλυτη στρατηγική προτεραιότητα της Ρωσίας».
