Η πολυπόθητη ειρήνη στη Μέση Ανατολή μοιάζει ολοένα και περισσότερο με οφθαλμαπάτη. Μαύρα σύννεφα μιας ολοένα και αυξανόμενης αβεβαιότητας εξαπλώνονται και σε νέες περιοχές, αντί να διαλύονται με τον τερματισμό-εν μέρει του πολέμου στη Γάζα.
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως ανεξάρτητου κράτους από το Ισραήλ πυροδοτεί μια σειρά από επιπτώσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι το Ιράν. Και αυτό γιατί η Σομαλιλάνδη δεν είναι απλώς μια «σφήνα» στην Ανατολική Αφρική, στριμωγμένη ανάμεσα στη Σομαλία, την Αιθιοπία, το Τζιμπουτί και τον Κόλπο του Άντεν.
Το γεγονός ότι είναι μια περιοχή με «θέα» το στενό Μπαμπ αλ- Μαντέμπ, την καθιστά στρατηγικά κρίσιμη, περιοχή, καθώς αποτελεί φυσικό φρούριο στην Ερυθρά Θάλασσα. Η αναγνώρισή της από το Ισραήλ, επομένως, εξοργίζει ήδη πολλές περιφερειακές δυνάμεις: από τους αντάρτες Χούθι στην Υεμένη, ως το Ιράν ,αλλά και την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που έχουν βλέψεις στην περιοχή.
Κατ` αρχήν, ο επικεφαλής των Χούθι, Αμπντέλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, έχει απειλήσει ότι οποιαδήποτε ισραηλινή παρουσία στη Σομαλιλάνδη θα γίνει στρατιωτικός στόχος. Αυτό εγείρει την πιθανότητα κλιμάκωσης της σύγκρουσης στην Υεμένη πέρα από τα παραδοσιακά σύνορά της. Εμπλέκοντας πιο πολύ την Ερυθρά Θάλασσα, όπου εξακολουθούν να περιπολούν ευρωπαϊκά πολεμικά σκάφη (και ελληνικά) της αποστολής Aspides, καθώς η αποστολή τους λήγει επισήμως στις 8 Φεβρουαρίου- εκτός και αν ανανεωθεί. Μια αποστολή που ξεκίνησε άλλωστε, ειδικά για να εγγυηθεί την ασφάλεια της ναυσιπλοίας για την ζωτικής σημασίας εμπορική κίνηση μεταξύ Άντεν και Σουέζ.
Από την έναρξη της επιχείρησης, 476 πλοία έχουν προστατευθεί από την επιχείρηση Aspides, 18 εναέρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη εξουδετερώθηκαν και τέσσερις πύραυλοι να αναχαιτίστηκαν.
Απειλείται και πάλι το παγκόσμιο εμπόριο
«Η περιοχή, που απειλείται από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, είναι ζωτικής σημασίας για τα παγκόσμια οικονομικά συμφέροντα», τονίζουν στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Το 30% του μεταφερόμενου από τη θάλασσα πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ. Η Διώρυγα του Σουέζ αντιπροσωπεύει επίσης το 12% του παγκόσμιου εμπορίου και το 30% των ροών εμπορευματοκιβωτίων.
Η Υεμένη επίσης, μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου και κατεστραμμένη εδώ και δεκαετίες από πολέμους μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων, ανταρτών και ξένων δυνάμεων, είναι επίσης θέατρο εντάσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων, που φέρονται να υποστηρίζουν το αυτονομιστικό κίνημα STC (Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο), το οποίο επιδιώκει τον πλήρη έλεγχο του πλούσιου σε πετρέλαιο, νότου της Υεμένης.
Η υποστηριζόμενη από την Σαουδική Αραβία, κυβέρνηση της Υεμένης έχει ήδη ακυρώσει το σύμφωνο ασφαλείας της με το Άμπου Ντάμπι και έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. «Οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών αντιπροσωπεύουν την πιο σημαντική κλιμάκωση σε μια βαθύτερη ρήξη μεταξύ των δύο μοναρχιών του Κόλπου-Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων- μακροχρόνιων συμμάχων και βασικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, αλλά ολοένα και πιο αντίθετες λόγω περιφερειακών συγκρούσεων και εντεινόμενου οικονομικού και στρατηγικού ανταγωνισμού», τονίζουν οι ίδιες πηγές.
Αντίπαλοι άξονες
Την ίδια ώρα, στο γεωπολιτικό τοπίο της περιοχής που περιλαμβάνει το Λεβάντε, την Αραβική Χερσόνησο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Αφρική προστίθεται η εμφάνιση μιας γεωπολιτικής αντιπαλότητας μεταξύ της Τουρκίας αφενός και ενός άξονα Ισραήλ-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
«Η αντιπαράθεση έχει τη βάση της στο ποιος θα κρατήσει το κλειδί για την πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα και προς την Αφρική, το νέο σύνορο της παγκόσμιας γεωπολιτικής και γεωοικονομίας», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Η επιθετική δύναμη της Τουρκίας, μια «γέφυρα» μεταξύ της Ευρασίας και της Δύσης, από τη μία πλευρά και ο άξονας του Ισραήλ με τα Εμιράτα από την άλλη. Η σκακιέρα βρίσκεται ανάμεσα στη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά Θάλασσα και την Αφρική. Τα διακυβεύματα είναι υψηλά: η ευκαιρία να καθίσει κανείς ως συνομιλητής στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων σε μια εποχή ανταγωνισμού και έντασης», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Η Τουρκία στοχεύει να επεκτείνει τη γεωπολιτική της εμβέλεια εδραιώνοντας την επιρροή της στη Συρία, τη Λιβύη και το Κέρας της Αφρικής, έχοντας σχεδόν θέσει υπό τον έλεγχό της τη Σομαλία και ενισχύοντας την επιρροή της το Σουδάν. Δεν είναι τυχαίο ότι οι επισκέψεις τόσο του Σουδανού προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν όσο και του Σομαλού, Χασάν Σεΐχ Μοχάμαντ στην αυλή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έγιναν σε αυτό το πλαίσιο . Ένα διπλό μήνυμα, προς τα Εμιράτα και το Ισραήλ, υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας των δύο συμμάχων της Αγκυρας.
Στην Αφρική, η Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ουσιαστικά εμπλέκονται σε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στο Σουδάν, με το καθεστώς του αλ-Μπουρχάν να υποστηρίζεται από την Τουρκία και τις αντάρτικες Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) να είναι οπλισμένες και χρηματοδοτούμενες, από το Άμπου Ντάμπι.
Εξέγερση στο Ιράν
Σε όλα αυτά, μένει να δούμε ποια στάση θα υιοθετήσει το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης, έχοντας επί μέρες καταστέλλει βίαια τις δεκάδες χιλιάδες πολίτες που διαμαρτύρονται για το μη βιώσιμο κόστος ζωής, την κατάρρευση του ριάλ και τον παράλογο πληθωρισμό. Ήταν οι έμποροι στα παζάρια που ξεκίνησαν τις διαμαρτυρίες, ακολουθούμενοι από φοιτητές και τέλος από απλούς ανθρώπους, που όλοι συνωστίζονταν στους δρόμους και τις πλατείες, υπομένοντας τη συνήθη δόση ξυλοδαρμών και συλλήψεων που διατάσσονται από τους «ανώτατους ηγέτες» της χώρας.
Την εξέγερση των Ιρανών ενθαρρύνει ήδη η ισραηλινή Μοσσάντ, όπως κατέστησε σαφές με μήνυμά της στο Χ. Την ίδια ώρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστηρίζει ότι οι Ιρανοί «επιστρέφουν στην παραγωγή πυραύλων. Όσο για το πυρηνικό πρόγραμμα, προσπαθούν. Δεν είμαι σίγουρος ότι αποφάσισαν να ξεπεράσουν τα όρια επειδή, πιστεύω, έλαβαν υπόψη τις προειδοποιήσεις του Προέδρου Τραμπ, αλλά και επειδή μόλις πέρασαν μια παρόμοια εμπειρία, λιγότερο από ένα χρόνο πριν, και είδαν τις συνέπειες».
Είναι σαφές ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός περιμένει μόνο μια νέα δικαιολογία για μια νέα επίθεση στο Ιράν , την οποία άλλωστε έχει ήδη «υποσχεθεί» ο πρόεδρος Τραμπ σε περίπτωση υποτροπής του Ιράν στα πυρηνικά όπλα.
Γάζα και Δυτική Οχθη
Στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη επίσης, η κατάσταση παραμένει έκρυθμη. Το Ισραήλ διέταξε ήδη την απομάκρυνση 37 ανθρωπιστικών οργανώσεων, που δεν θα μπορούν πλέον να λειτουργούν στη Γάζα. Η ανάκληση των αδειών τους βασίζεται στη μη συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις του Ισραήλ σχετικά με τη διαφάνεια όσον αφορά το προσωπικό, τη χρηματοδότηση και τις επιχειρησιακές διαδικασίες.
Αυτή η απόφαση έρχεται να επιδεινώσει την κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας που αγωνίζεται να επιβιώσει σε απάνθρωπες συνθήκες.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ζήτησε επίσης από τον Τραμπ να αποκλείσει την Τουρκία από το «Επιτροπή Ειρήνης», η οποία υποτίθεται ότι θα χειριστεί την μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας. Σύμφωνα με την Jerusalem Post, το Ισραήλ φοβάται ότι η Άγκυρα, η οποία έχει ήδη ισχυρή παρουσία στη Συρία, θα μπορούσε να επεκτείνει την επιρροή της εκεί.
Αλλά και οι επιθέσεις των ισραηλινών εποίκων συνεχίζονται στη Δυτική Όχθη, ενώ ο Νετανιάχου υποβαθμίζει τη σοβαρότητα της βίας τους, περιγράφοντάς την ως «μια χούφτα παιδιά που κόβουν δέντρα». Ωστόσο, οι Ισραηλινές Αμυντικές Ένοπλες Δυνάμεις δήλωσαν ότι έχουν τιμωρήσει αρκετούς διοικητές και στρατιώτες που βανδάλισαν παλαιστινιακά οχήματα στη Δυτική Όχθη.
Η εκδίωξη Παλαιστινίων από τα σπίτια τους από τους εποίκους έχει γίνει κάτι συνηθισμένο και μάλιστα σε περιοχές, όπου το Ισραήλ και οι στρατιώτες του, και σίγουρα οι έποικοι, δεν επιτρέπεται να εκδιώξουν κανέναν.



